Oružje bez evidencije, softver u ladicama

SARAJEVO - Iako su Ministarstvo odbrane i Oružane snage BiH još 2007. godine dobili na raspolaganje softver za evidenciju naoružanja i direktornu kontrolu sredstava kojim raspolažu, on još nije instalisan, zbog čega se ne može voditi precizna evidencija o kretanju oružja i municije.

EUFOR i NATO štab u Sarajevu obavijestili su 2006. godine Ministarstvo odbrane, koje ovih dana potresaju afere o neovlašćenoj prodaji 11,5 tona eksploziva, da su donesena izmijenjena uputstva stranama koje su svoju vojsku i resurse unijeli u zajedničke Oružane snage BiH. Poglavlje sedam reguliše pristup i korišćenje baze podataka, odnosno Informaciono-komunikacione platforme i propisuje uvođenje softvera namijenjenog za evidenciju naoružanja.

Softver koji je uspostavio NATO služi za automatsku obradu podataka i omogućava tehničku evidenciju i kontrolu naoružanja i municije. Ovaj softver služio bi za kontrolu naoružanja i omogućio transparentnost i direktnu kontrolu evidencije Oružanih snaga. Zajednički štab Oružanih snaga trebalo je da garantuje da su svi inspekcijski nalazi navedeni u sistemu evidencije u roku od 30 dana poslije izvršene inspekcije.

Sistem je u nadležnost Ministarstva odbrane prenesen u decembru 2007. godine kako bi bili stvoreni uslovi za tačno i blagovremeno ažuriranje podataka o sredstvima kojima raspolažu Ministarstvo i Oružane snage. Svi podaci o vlasništvu tih institucija trebalo je da budu objavljeni i na serveru NATO štaba u Sarajevu i dostupni EUFOR-u i drugim zainteresovanim stranama.

Kako taj sistem nikada nije uspostavljen, ostavljen je prostor za malverzacije sa naoružanjem. Iz tog haosa izrodile su se brojne afere u vezi sa uništavanjem oružja. Zbog toga se dešavalo da oružje koje je trebalo da bude uništeno završi na destinacijama koje su Ujedinjene nacije stavile pod embargo.

Predsjedavajući Zajedničke komisije za odbranu i bezbjednost Parlamenta BiH Dušanka Majkić rekla je "Glasu Srpske" da je krajnje vrijeme da se u Ministarstvo odbrane i Oružane snage uvede red.

- U ovom ministarstvu postoji paravojna formacija koja se zove privremeni knjigovodstveni centar. Mora se izvršiti popis svih skladišta oružja, municije i minsko-eksplozivnih sredstava i stanje u vojnim skladištima usaglasiti sa materijalno-finansijskom dokumentacijom, jer su svi dosadašnji popisi bili improvizacija - rekla je Majkićeva i dodala da municija i eksplozivna sredstava nisu popisivani od 2004. godine.

Podsjetila je da se uništavanje viška naoružanja obavlja bez završene procedure, a kao primjer je navela pilot projekat uništavanja 520 tona municije i minsko-eksplozivnih sredstava u firmi "Pretis" iz Vogošće.

- Taj projekat je trebalo da bude provjera procedura, a na kraju je završio aferom u kojoj je nestalo 11,5 tona eksploziva. Nisu završili ni pilot projekat, a već ga je okarakterisala neregularnost. Da ne pominjemo period od 2006. do 2009. godine za koji ne znamo kako je oružje završavalo na mnogim nedozvoljenim destinacijama - rekla je Majkićeva i dodala da građanima treba reći da zbog neodgovornosti Ministarstva odbrane i Oružanih snaga sjede na buretu baruta.

Imovina

Istakla je da se ponovo mora analizirati perspektivna i neperspektivna vojna imovine, jer, kako je kazala, ovaj posao nije dobro urađen.

- OS su uzele kao perspektivnu imovinu i ono što im ne treba i što je trebalo da vrate entitetima. Nedopustivo je da MO ne zna šta ima u skladištima - rekla je Majkićeva.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.