Odbrana 9. januara je i odbrana Republike

BANjALUKA - Skupština srpskog naroda u BiH, konstituisana u oktobru 1991, 9. januara naredne godine proglasila je formiranje Republike Srpske, kao Republike srpskog naroda u BiH. Od tada Srpska je trn u oku mnogih. Ne samo ona, nego i dan njenog rođenja.

Brisanje tog datuma iz njene istorije je pokušano političkim pritiscima i sudskim presudama, ali je, između ostalog, voljom naroda, izraženom i na referendumu 2016, sačuvan 9. janura uz poruku da će Srpska vječno baš na taj datum slaviti svoj rođendan, ma kome se to sviđalo ili ne. 

Ipak, osporavanje 9. januara, a i imena Republike još nije završeno. Srpski zvaničnici su istrajni, osim u zaštiti tog datuma, i u porukama da nijedan politički akt ni sudska odluka ne mogu promijeniti činjenice o datumu i okolnostima u kojima je proglašena Republika Srpska, odnosno da se sve to dogodilo prije početka ratnih sukoba.

Odbrana prava na slavlje 9. januara kao Dana Republike Srpske je zbog toga i borba za očuvanje Srpske. Jer bez tog datuma, ne bi bilo ni nje. Svjesni snage prijetnji koje se stalno uzdižu iznad glave Republike, borba koja je počela u Odbrambeno-otadžbinskom ratu početkom devedesetih godina nastavljena je i u mirnodopskim uslovima. 

I upravo je očuvanje 9. januara - jednog od simbola Republike Srpske, zavjet za sve generacije. Sve dok traju napadi na Srpsku, republičke institucije i njene ustavne nadležnosti. Potpisane u Dejtonu, ovjerene u Parizu 1995. 

Prvi koraci 

Među poslanicima koji su postavili temelj sadašnje Narodne skupštine pa i Republike Srpske je bio i Momir Tošić, sadašnji predsjednik Skuštine Asocijacija „Stvaraoci Republike Srpske“. 

Kao poslanik u Skupštini SR BiH, a zatim u prvom sazivu novoformiranog parlamenta srpskog naroda, poručuje da mu je i danas 9. januar najznačajniji datum. 

Momir Tošić

- To je rođendan Republike Srpske. Njena krsna slava. Ne postoji u 20. vijeku bitniji datum, barem za Srbe s ove strane Drine – rekao je Tošić povodom predstojećeg obilježavanja Dana Republike.

Taj datum je, s druge strane, jedna od rijetkih tema o kojima su saglasni svi koji danas predstavljaju Srpsku i da je to crvena linija ispod koje se ne ide. 

- Nama, koji smo od prvog dana bili u sastavu Skupštine srpskog naroda, je važan i 24. oktobar 1991 - dan njenog formiranja. Tada smo veoma hrabro istupili iz zajedničkog parlamenta BiH zbog preglasavanja i majorizacije. To je bio prvi korak u stvaranju Republike Srpske, a Skupština je kasnije bila sve u turbuletnim godinama koje su nas zadrmale - podsjetio je Tošić. 

Stvoriti Republiku Srpsku, u vrijeme kada je protiv srpskog naroda bio gotovo cijeli svijet, nije bilo lako, ali je poznavanje istorije, posebno one 20. vijeka, probudilo inat i dalo nadljudsku snagu. 

Cijena slobode 

Predsjednik Boračke organizacije Republike Srpske Radan Ostojić ističe da danas slobodno možemo reći da je Republika Srpska nacionalno blago i najveća svetinja za srpski narod koji u njoj živi. 

- Ona je ponos i obaveza vaskolikog srpskog naroda. U istorijskom kontekstu ona predstavlja realizaciju viševjekovnog sna srpskog naroda, sna koga smo mi pretvorili u javu. Ono što su mnoge generacije sanjale, mi danas živimo. Živimo slobodu kao najveću vrijednost garantovanu Republikom rođenom 9. januara, a odbranjenom u toku Odbrambeno-otadžbinskog rata herojskom borbom srpskog naroda – poručio je Ostojić. 

Radan Ostojić

Borci Vojske Republike Srpske i Ministarstva unutrašnjih poslova su, kaže, životima, svojim djelovima tijela i svojom krvlju iscrtali granice Republike Srpske i nose najveđu zaslugu što ona danas postoji. 

Cijena slobode je plaćena životima. Više od 23.000 heroja poginulih na bojnom polju i djelovima tijela više od 42.000 ratnih vojnih invalida uz veliki broj civilnih žrtava rata. 

- Svetinju koja se zove Republika Srpska, slobodu koju nam obezbjeđuje i garantuje, kao i 9. januar Dan njenog rođenja možemo sačuvati samo slogom i jedinstvom jer ono što nije rođeno ne može ni da postoji! Zato nikada ne možemo, ne smijemo i nećemo prestati slaviti rođendan onoga što smo stvorili i u krvi odbranili, onog što nam garantuje slobodu, očuvanje nacionalnog identiteta i opstanak. Nikada nećemo prestati slaviti Dan Republike Srpske koja je amanet nama živima od onih koji za nju umriješe. Za običnog čovjeka Republika možda nije sve, ali bez nje sve je ništa.  Živio 9. januar – naglasio je Ostojić. 

Čuvar nad čuvarima 

Veliku, prema nekim ocjenama i presudnu ulogu u učuvanju Srpske odigrala je upravo Narodna skupština Srpske. 

- 9. januar je mirnodopski praznik, a 1. mart je ratni. Republika Srpska je stvorena u miru, nenasilno i voljom srpskog naroda. Onima kojima to smeta prvo smeta nečiji rođendan, što je bolesno, jer se datum rođenja ne može promjeniti. Kao što se ne može iz istorije izbrisati da su ti poslanici, u tom prvom sazivu, tog dana digli ruku za Srpsku - izjavio je predsjednik republičkog parlamenta Nenad Stevandić. 

Nenad Stevandić

Oni koji, kaže, slave praznike rata, traže zabranu proslave praznika mira. 

- Devetog januara niko nije ubijen, a 1. marta je ubijen srpski svat. Deveti januar je dokaz da se demokratskim sredstvima, u parlamentu, glasanjem nešto stvorilo – zaključio je Stevandić. 

Republika Srpska ostaje trajna ustavna kategorija, zasnovana na Dejtonskom mirovnom sporazumu, posvećena miru, stabilnosti i razvoju. Tome svjedoče i slogani pod kojima je obilježavala 9. januar. „Slavimo Republiku“, „PRAVOnaSLAVLjE“, „Ponosna i vječna“, „Za sva vremena“, „Naših prvih“, „Simbol slobode“ i „Za vječnost rođena“ samo su neki od njih.

Republika Srpska će i ove godine, nizom manifestacija, svečano i dostojanstveno obilježiti Dan Republike, a centralne svečanosti planirane su 5, 8, 9. i 10. januara. Tim povodom predviđeni su svečana akademija, kao i tradicionalni svečani defile.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.