Niko ne mari za izgubljene milione

Sarajevo - Protiv BiH i njenih institucija vode se mnoge parnice pred nadležnim sudovima, a samo u prvoj polovini ove godine po osnovu izgubljenih sporova isplaćeno je više od 1,73 miliona maraka.

Iako je prema podacima iz izvršenja budžeta institucija BiH za šest mjeseci isplaćeno oko 300.000 maraka manje u odnosu na isti period lani, revizori su ponovo upozorili da BiH gubi mnogo novca po osnovu pravosnažnih sudskih presuda i da, što je najgore, niko od nadležnih ne reaguje zbog toga.

Sve više tužbi

Podaci revizora pokazuju da je lani isplaćeno više od 3,57 miliona maraka sa računa trezora BiH da bi se "pokrili" izgubljeni sporovi protiv BiH i institucija po raznim osnovama.

U revizorskom izvještaju o izvršenju budžeta za 2013. godinu, koji je nedavno objavila Kancelarija za reviziju institucija, navodi se da je od januara do decembra izvršena 891 uplata na račune pravnih i fizičkih lica po osnovu izgubljenih sudskih sporova. Brojčano se, kako su naveli, ističu postupci po osnovu rada i radnih prava, a po vrijednosti sporovi radi nadoknade štete ili isplate duga.

Presjekom kompletne situacije i uzorcima podataka utvrđeno je da se trend pokretanja postupaka protiv institucija BiH, kroz godine, ne smanjuje.

- U najboljem slučaju, broj postupaka periodično stagnira iako, ukupno gledajući, ima tendenciju rasta - naveli su revizori.

Stav revizije je, na osnovu priloženih podataka, da u sistemu i načinu funkcionisanja institucija BiH ima nedostataka i praznine koje su glavni uzrok nastanka i gubitka sporova. Na toj listi je, kako su naveli, manjak odgovornosti i domaćinskog odnosa prema sredstvima i poslovima iz njihove nadležnosti.

- Utvrđeno je da ne postoje mehanizmi za utvrđivanje odgovornosti za štetu nanesenu institucijama, odnosno budžetu BiH, iako se opravdano može posumnjati u to kao uzrok za istu. Revizija nije otkrila postojanje niti jednog disciplinskog postupka za nadoknadu štete, osim u Ministarstvu odbrane koje ima procedure za postupanje u ovakvim situacijama - navedeno je to u izvještaju revizije.

Analiziranje uzroka sporova i posljedica nastalih gubljenjem tih sporova ne postoji.

Revizori su zato preporučili da bude sprovedena detaljna analiza situacije kroz koju će se locirati problemi i nedostaci u sistemu koji proizvode sudske sporove, te da se oni otklone, kao i da se uspostave mehanizmi za utvrđivanje materijalne odgovornosti lica u institucijama za pogrešna postupanja.

Da je ovaj problem veći iz godine u godinu, pokazuje i to da je najmanje novca iz džepova poreskih obveznika za ove obaveze dato 2008. godine, kada je isplaćeno nešto više od 995.000 KM.  Iznos je već iduće godine "porastao" na 2,13 miliona KM, da bi na kraju 2010. godine "pao" na dva miliona. Od 2011. godine stalno se isplaćivalo više novca, tako da je na kraju te godine, po osnovu pravosnažnih presuda, isplaćeno 2,5 miliona. Do kraja 2012. godine iznos je premašio 3,12 miliona maraka, a lani je za te namjene isplaćeno 3,5 miliona maraka.

Predmeti

Da je Pravobranilaštvo BiH, koje je zaduženo za vođenje ovih predmeta, zatrpano tužbama koje su pokrenute protiv BiH i njenih institucija, pokazuje njihov izvještaj o radu za prošlu godinu.

Pravobranilaštvo je lani imalo u radu 3.476 predmeta čija ukupna vrijednost prelazi 1,4 milijarde KM. Na njihovu adresu samo je tokom prošle godine stigla 801 tužba, u kojima je tražena odšteta ili druga odgovornost od BiH i institucija. Vrijednost tog tužbenog paketa je 42,78 miliona.

Najviše tužbi se odnosi na sporove iz radno-pravnih odnosa, u okviru kojih su najbrojnije isplate otpremnina, kao i obračuni plata i naknada. Tužbe su se zasnivale i na nadoknadama štete, neosnovanom lišavanju slobode, staroj deviznoj štednji i na neosnovanom bogaćenju.

Prva na listi tuženih je BiH, na čiji "račun" su lani stigle 202 tužbe, a slijede resori finansija i odbrane na nivou BiH, koji su skupili 149, odnosno 102 tužbe. U samom vrhu po tužbama su i Granična policija BiH, koja je "skupila" 93 tužbe, Uprava za indirektno oporezivanje (UIO) BiH sa 65, Državna agencija za istrage i zaštitu (SIPA) BiH sa 60, te Savjet ministara (43) i Ministarstvo bezbjednosti, čiji je rad sporan u šest tužbi.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.