Na sceni novi pokušaji da BiH postane dio “Otvorenog Balkana”: Paranoja bošnjačkih političara bez uporišta

SARAJEVO, BANjALUKA - BiH treba da se priključi inicijativi “Otvoreni Balkan” zbog širokog spektra dobrobiti i nema razloga za paranoju koju pokazuju pojedini bošnjački političari. Istovremeno, na sceni je najava američkih zvaničnika da će i oni pogurati ovu priču čime rastu šanse da BiH zauzme svoje mjesto u tom regionalnom vozu.

Priča o regionalnom povezivanju u inicijativu “Otvoreni Balkan” čiji je prvobitni naziv bio “Mini Šengen”, aktuelna je već duže vrijeme, a novo poglavlje otvoreno je početkom ove godine primjenom Sporazuma o prometu prehrambenih proizvoda između Srbije, Albanije i Sjeverne Makedonije koji su ranije potpisali lideri te tri zemlje.

Iako je BiH u nekoliko navrata pozivana, kao i ostali, da se priključi toj inicijativi koja uzdiže privredu na znatno viši nivo i ubrzava protok robe, te predstavlja dobar put za daleko bolji plasman robe na tržištu, među domaćim liderima i dalje nema saglasnosti za taj korak, prvenstveno jer bošnjački politički lideri smatraju da se iza svega krije politika i da to ne bi išlo naruku BiH, jer je Srbija u vrhu inicijative.

“Otvoreni Balkan” bi uskoro mogao ponovo da dođe na dnevni red, imajući u vidu da je specijalni izaslanik SAD za zapadni Balkan najavio dolazak u zemlje regiona, te da će uz političke teme na stolu biti i one ekonomske, uz opasku da regionalna inicijativa neće biti uspješna dok svi ne budu njen dio.

Potpredsjednik Spoljnotrgovinske komore BiH, Nemanja Vasić podvukao je za “Glas” da je unutar komore, gdje sjede predstavnici sva tri naroda, stav da je “Otvoreni Balkan” izuzetno dobra prilika i da bi BiH trebalo da postane dio tog regionalnog voza.

- Nije isto imati otvoreno tržište od tri miliona ili četiri miliona stanovnika i ono od 50 miliona. Uz to, kada nema prepreka na granica i kada ste uvezani u jedan sistem, poduži je spisak prednosti. Naše firme imaju standarde da se mogu nositi s kolegama iz regiona, te je kao jedina prepreka ostala politika, odnosno to što dio Bošnjaka paranoično strahuje od Srbije i misli da će ta zemlja imati lidersku poziciju. Činjenica jeste da svi imamo ista prava i iste mogućnosti tako da taj stav nije dovoljna prepreka da bi se sve rušilo zbog nekih političkih razloga koji samo oni znaju - istakao je Vasić.

U Srpskoj, s druge strane, sve je jasno i nema razmimoilaženja po ovome. 

- Nažalost, ne odlučujemo sami. Ostaje sve otvoreno, ali mislim da će i EU i SAD te ostali izvršiti određene pritiske, jer je to u interesu svih pa i njih da komuniciraju, u ekonomskom smislu, sa subjektima. Jednostavno, ovo je tema u kojoj politika ne bi trebalo da koči privredu. Uz to, stav svih komora, od Balkana i šire, jeste da je ovaj vid povezivanja u interesu privrede, bez obzira o kojoj zemlji se radi, ali zvanične institucije su te koje trebaju potpisati akte potrebne za priključenje. Mislim da će sadašnje prepreke, pod malim pritiscima, popustiti jer svi moraju voditi računa o tome da i sve te politike žive od privrede - rekao je Vasić.

Poslanik SPS-a i predsjednik Odbora za privredu Narodne skupštine RS, Maksim Skoko ističe za “Glas” da ne vidi nijedan razlog koji bi mogao opravdati stavove i strahove dijela političke javnosti u FBiH.

- “Otvoreni Balkan” jeste inicijativa koja može samo da pomogne privredi, a to nam je svima potrebno. I Srpskoj i BiH u cjelini, a uz to je činjenica da osim Srbije, Albanije, Sjeverne Makedonije inicijativu podržavaju EU i drugi, među kojima i SAD. Inicijativa je dobra, može donijeti boljitak, a budućnost zapadnog Balkana je u ekonomskom prosperitetu - zaključio je Skoko.

Višegradska grupa

Mnogi ističu da u djelovanju inicijative “Otvoreni Balkan” kao iskustvo može poslužiti saradnja u okviru Višegradske grupe država među kojima su Mađarska, Poljska, Češka i Slovačka, a koje veoma često zajednički nastupaju u okviru EU sa izraženim zahtjevima i stavovima. Višegradska grupa je formirana i da bi te zemlje lakše i brže postale članice EU, što su i ostvarile.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.