Karan: Samoopredjeljenje u praksi - 35 godina Narodne skupštine Republike Srpske

BANjALUKA - Proslavljajući 35 godina Narodne skupštine Republike Srpske, obilježavamo istorijski trenutak u kojem je srpski narod u BiH presjekao politički čvor, odbio statusno poniženje i svoju suverenu volju institucionalno pretočio u državotvornu stvarnost, istakao je predsjednik Republike Srpske Siniša Karan.

- Osnivanje Skupštine srpskog naroda u BiH bilo je istorijski čin samoodbrane, ustavni odgovor na preglasavanje i izraz političke volje jednog konstitutivnog naroda koji je, suočen sa ugrožavanjem svog egzistencijalnog, političkog, identitetskog i nacionalnog bića, odlučio da svoju budućnost uzme u sopstvene ruke - naglasio je Karan u kolumni za Medijski sistem Republike Srpske - SRNA.

On je rekao da pravo na samoopredjeljenje za srpski narod nije prevaziđena fraza. "To je naša prošlost, naša sadašnjost i naša ustavna budućnost. Oni koji to ne razumiju, ne razumiju ni pravo, ni istoriju, a najmanje srpski narod i Republiku Srpsku", naveo je Karan.

Kolumnu predsjednika Republike Srpske Srna prenosi u cijelosti:

PRAVO KOJE SE NE TRAŽI, VEĆ OSTVARUJE

Pravo naroda na samoopredjeljenje je neotuđivo, prirodno pravo, koje utvrđuju mnogobrojni međunarodni akti. Među prvim takvim međunarodnim aktima je Rezolucija Londonskog kongresa još iz 1896. godine, dok je Povelja Ujedinjenih nacija iz 1945. godine ozakonila pravo na samoopredjeljenje.

Generalna skupština i Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija su 1976. godine donijeli pakt o ekonomskim, socijalnim, političkim i drugim pravima u kome se, već u prvom članu, utvrđuje pravo naroda na samoopredjeljenje.

Čak je i Ustav SFRJ iz 1974. godine, u svojim Osnovnim načelima, izričito polazio od prava svakog naroda na samoopredjeljenje, potvrđujući time značaj ovog prava u ustavnom poretku tadašnje zajedničke države.

Srpski narod je ovo pravo potvrdio u svojim konstitutivnim aktima, ugradio u temelje Republike Srpske i kroz njene institucije obezbijedio mu čvrsto pravno utemeljenje.

Neizbrisiv i neporeciv pravno-politički niz započeo je 24. oktobra 1991. godine osnivanjem Skupštine srpskog naroda kao institucionalnim odgovorom na ilegalne poteze i pokušaj izbacivanja Srba iz ustavnog poretka tadašnje SR BiH, nastavio se u novembru iste godine kroz plebiscit srpskog naroda kao najdirektniji i najčistiji oblik narodnog i političkog izjašnjavanja o ostanku u zajedničkoj državi, da bi 9. januara 1992. godine usvajanjem Deklaracije o proglašenju Republike srpskog naroda BiH označio trenutak rođenja naše države, čiji je ustavnopravni sistem zaokružen donošenjem Ustava i Ustavnog zakona 28. februara, a njen konačni i prepoznatljivi naziv utvrđen Deklaracijom od 12. avgusta 1992. godine: Republika Srpska.

Dejtonski sporazum je 1995. godine samo verifikovao već postojeću državnost, jer je Republika Srpska bila država sa punim kapacitetom u periodu 1992–1995. godine.
Dakle, Republika Srpska je u Dejton ušla kao formirana, funkcionalna država, sa svojim Ustavom, teritorijom, narodom, zakonodavnom, izvršnom i sudskom vlašću.

Dejtonski mirovni sporazum je Srpskoj samo dao međunarodno-pravnu verifikaciju i smjestio je u ustavni okvir složene državne zajednice, BiH, kao jedan od dva ravnopravna entiteta.

NARODNA SKUPŠTINA: TVRĐAVA SRPSKE SLOBODE

Narodna skupština Republike Srpske, nastala kao izraz suvereniteta i volje naroda, jedan je od temeljnih stubova srpske državnosti u BiH, kao institucija u kojoj se narodna volja pretvara u najvažnije akte koji štite prava i interese srpskog naroda.

Njen značaj zato daleko prevazilazi uobičajenu ulogu parlamenta, jer je ona i čuvar ustavnog poretka kako Republike Srpske, tako i BiH.
Srpski narod je 1991. godine izabrao put slobode, političkog samoopredjeljenja i institucionalnog organizovanja, a snažne i odlučne poruke, kao i istorijski akti koje je Narodna skupština donosila tokom proteklih decenija, svjedoče o istrajnosti na tom putu.

Uprkos brojnim pritiscima, osporavanjima i neprestanim pokušajima razvlašćivanja i slabljenja Narodna skupština Republike Srpske ostaje ono što je bila 24. oktobra 1991. godine - tvrđava srpske slobode, nepokolebljiv bedem odbrane prava, dostojanstva i opstanka srpskog naroda.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.