Incko optužio RS za rušenje Dejtona

Banjaluka - Visoki predstavnik u BiH Valentin Incko naveo je u izvještaju, koji je uputio generalnom sekretaru Ujedinjenih nacija Ban Ki Munu, da je BiH napravila malo pomaka u pravcu evroatlantskih integracija i da je porastao broj slučajeva direktnog osporavanja Dejtonskog sporazuma.

Inckove ocjene

Inckov izvještaj obuhvata period od 21. aprila do 26. oktobra ove godine i prema njegovom mišljenju, u odnosu na raniji period, evidentna je stagnacija i vraćanje trendovima u proteklih šest godina.

- Ne samo da je bilo malo napretka ka evroatlantskim integracijama, već su intenzivirane direktne prijetnje Dejtonskom sporazumu uključujući prijetnje suverenitetu i teritorijalnom integritetu BiH. Još veću zabrinutost predstavlja otvoreno zalaganje zvaničnika RS, a prije svih predsjednika RS Milorada Dodika za raspad BiH, što zaslužuje posebnu pažnju međunarodne zajednice. Ovakvom retorikom otvoreno se predviđa i zagovara raspad države i nezavisnost RS. Dodik je to radio najčešće, ali nije jedini zagovornik raspada države - navodi Incko.

Dodaje da su najviši zvaničnici RS javno priznali namjernu opstrukciju dejtonskih institucija, tražeći da RS ima svoj put ka EU i ističući da od Srpske zavisi odluka da li će BiH postojati.

- Novi element u retoričkoj kampanji za secesiju je činjenica da se broj funkcionera koji pominju raspad BiH proširio ne samo na visoke zvaničnike RS, već i na državne funkcionere iz RS uključujući i ministra finansija BiH Nikolu Špirića i člana Predsjedništva BiH iz RS Nebojšu Radmanovića - naveo je Incko i dodao da su konstantni napadi oslabili "krhke" pravosudne institucije.

Visoki predstavnik je istakao da su tokom perioda obuhvaćenog njegovim izvještajem vlasti u BiH malo toga učinile da sprovedu preostale uslove potrebne za zatvaranje OHR-a. Istakao je da nije bilo nikakvog napretka u sprovođenju odluke Evropskog suda za ljudska prava u "slučaju Sejdić-Finci".

U dijelu izvještaja koji se odnosi na FBiH, Incko je napisao da su predstavnici pojedinih stranaka u žurbi da se restrukturiše vlast na nivou Federacije ignorisali ili kršili važeća zakonska akta, pravila i procedure.

- Nekoliko puta sam morao da podsjetim strane na njihovu obavezu da poštuju vladavinu prava i da rješavanje svojih sporova prepuste nadležnim organima - istakao je Incko, koji nije zaobišao ni predsjednika Srbije Tomislava Nikolića osudivši njegovu izjavu da se u Srebrenici nije desio genocid.

"Kvaziargumenti"

Ministar za ekonomske odnose i regionalnu saradnju RS Željka Cvijanović kazala je "Glasu Srpske" da je mnogo važnije šta piše u godišnjem izvještaju Evropske komisije o napretku BiH u procesu evropskih integracija nego u bilo kojem izvještaju visokog predstavnika.

- Zato naša pažnja i treba da bude usmjerena na stavove koje iznosi EU. Što se tiče izvještaja visokog predstavnika, on je kao i do sada, sročen tako da obezbijedi "nazoviargumente" za produžetak boravka ove kancelarije koja je trebalo davno da se ugasi, jer su odluke koje su tamo donošene umanjile i kapacitete BiH i njenu šansu da se rehabilituje - kazala je Cvijanovićeva.

Dodala je da se Incko bavi retorikom domaćih političkih predstavnika na način koji promoviše kulturu zabranjenih tema.

- To tako ne ide u demokratskim društvima. Komentar o podrivanju institucija na nivou BiH ili o njihovoj navodnoj ugroženosti zbog dogovora o budžetu ili fiskalom okviru je apsolutno neprimjeren, a pogotovo u vrijeme ekonomske krize kad cijela Evropa uvodi mjere kojima će obezbijediti bolje uslove za život građana - ocijenila je Cvijanovićeva.

Naglasila je da Incko ne identifikuje probleme koje je proizveo sopstvenim odlukama, bilo da je riječ o Mostaru ili formiranju Vlade FBiH ili sudbini mnogih ljudi čija su ljudska prava prekršena i koji su ostavljeni bez ikakve pravne zaštite.

- Opredijelili smo se da do reforme u oblasti pravosuđa dođemo zajedno sa EU kroz strukturalni dijalog i da u pojedinim stvarima, kao što su imenovanja tužilaca, preuzmemo prakse koje postoje u mnogim evropskim državama. Najtragičnije je to što se skupi boravak jedne štetne kancelarije kao što je OHR knjiži kao pomoć BiH, a mi još nosimo teret njihovih ranijih štetnih odluka - zaključila je Cvijanovićeva.

Predsjednik DNS-a Marko Pavić rekao je "Glasu Srpske" da se ni Incko nije otrgao tome da bude navijač jedne strane u BiH.

- Ne treba se pozivati na retoriku, nego na činjenice gdje je to RS prekršila Ustav - naglasio je Pavić.

Poslanik SDS-a u Parlamentu BiH Borislav Bojić kazao je da je svima jasno da problemi u FBiH prouzrokuju krizu u BiH, naglasivši da je vrijeme da OHR prestane da funkcioniše, jer domaći političari mogu i treba da preuzmu odgovornost.

Incko bi 13. novembra trebalo da podnese izvještaj Savjetu bezbjednosti UN.

Izvještaj RS

Predsjednik Narodne skupštine RS Igor Radojičić kazao je da je Vlada RS ustanovila obavezu slanja svog izvještaja Savjetu bezbjednosti UN s obzirom na to da je RS potpisnica Dejtona.

- Visoki predstavnik je u posljednja barem dva ili tri izvještaja iznosio prilično ružne konstatacije i zbog toga šaljemo svoj izvještaj. Tu stvaramo mogućnost sučeljavanja različitih stavova pred Savjetom bezbjednosti UN - rekao je Radojičić.

RS je juče uputila izvještaj Savjetu bezbjednosti UN, a predsjednik Srpske Milorad Dodik propratno pismo generalnom sekretaru UN u kojem su, između ostalog, pozvali na ukidanje OHR-a ocijenivši da je njegova uloga kontraproduktivna.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.