Firmama u Srpskoj duguju 120 miliona

Istočno Sarajevo - Stanje u Fabrici glinice “Birač” je gore nego što smo očekivali. Nevjerovatno je da se dobavljačima iz inostranstva plaćaju avansi, a dobavljačima iz RS i BiH se duguje više od 120 miliona maraka.

Rekli su to predsjednik Vlade RS Željka Cvijanović i ministar finansija RS Zoran Tegeltija poslije sastanka Koordinacionog tima koji istražuje situaciju u Fabrici glinice “Birač” u Zvorniku.

Kontrola

- Iznenađeni smo nespremnošću pojedinaca u fabrici da sarađuju sa našim inspektorima i dostavljaju podatke koji se od njih traže. Da bismo spriječili takvo ponašanje, imenovali smo Sinišu Kostreševića iz MUP-a RS koji će rukovoditi timom inspektora u fabrici. Bez MUP-a i tužilaštva nećemo uspjeti da dođemo do dokumenata - rekao je Tegeltija.

Rekao je da je Vlada očekivala da ima određenih propusta u “Birču”, ali da nisu znali da će doći do onoga do čega su došli poslije samo dva dana kontrola.

Tegeltija je kazao da će se istrajati na interesima RS i zaštiti proizvodnje i radnika.

- Ni juče, ni dan ranije u fabrici nije bilo vlasnika, niti onih koji su upravljali u prethodnom periodu - rekao je on.

Cvijanovićeva je kazala da se reagovalo u pravom trenutku i da se nastoje stvari dovesti u red i saznati pravo stanje u Fabrici glinice.

Cvijanovićeva je rekla da je Vlada RS motivisana željom i potrebom da se uvede red i zaštiti imovina i interesi Srpske i da se spriječi privredni kriminal.

Ministar unutrašnjih poslova Radislav Jovičić rekao je da je Vlada odlučna da ovu istragu sprovede do kraja.

MUP RS, poreski inspektori i drugi kontrolni ograni RS u utorak su ušli u Fabriku glinice “Birač”, čiji je većinski vlasnik “Ukio grupa”, kako bi prekontrolisali njeno poslovanje, a kako saznaje “Glas Srpske”, pod lupom su finansijske transakcije između “Birča” i povezanih firmi u vrijednosti od 118 miliona KM.

Inspektori su i juče kontrolisali da li je bilo nenamjenskog trošenja kreditnih sredstava Investiciono-razvojne banke Srpske, neuplaćenih poreskih obaveza i drugih nepravilnosti u poslovanju.

Pored “Birča”, kontrolišu se i povezane firme “Birač Evropa”, “Alumina”, “Energolinija”, “Mehanika”, “Alusil” i “Birač energo”.

IRB RS je firmi “Energolinija” iz grupacije “Birač” lani dala kredit od 19,4 miliona KM, a 2009. dobili su pet miliona KM od IRB-a.

“Balkal” je firma za koju je “Birač” prerađivao glinicu koju potom prvo “Balkal”, a onda “Alumina”, koja je preuzela poslove “Balkala”, plasirala jednoj od inostranih kompanija iz “Ukio grupe” po cijenama nižim od berzanskih, a onda je ta firma na svjetskom tržištu prodavala glinicu po realnoj cijeni.

To znači da je glinica svoju pravu cijenu dostizala tek po izlasku iz RS, odnosno BiH, kako bi “Ukio grupa” izbjegla plaćanje poreza na dobit u RS, kao i isplatu dividende Fondu PIO, Fondu restitucije i malim akcionarima “Birča”.

“Balkal” je otišao u stečaj sa velikim poreskim dugom, a ovaj posao nastavila je “Alumina”.

Od 2002. do 2007. godine “Ukio grupa” izbjegavala je da uplati u budžet RS na osnovu poreza na dobit oko 30 miliona KM.

Poslujući preko niza povezanih preduzeća, u tom periodu nije prikazala oko 180 miliona KM ostvarene dobiti na osnovu prerade i prodaje glinice iz Fabrike glinice “Birač”, čiji su većinski akcionar.

Prijava u Tužilaštvu

Poreska uprava RS protiv generalnog direktora Fabrike glinice “Birač” iz Zvornika Virginijus Vajega podnijela je 2011. godine Okružnom tužilaštvu Bijeljina krivičnu prijavu zbog zloupotrebe službenog položaja i neplaćanja poreskog duga, ali on nikad nije procesuiran, saznaje “Glas Srpske”.

Portparol Okružnog tužilaštva Bijeljina Danka Prodanović potvrdila je juče da je Poreska uprava RS podnijela prijavu 31. maja 2011. godine.

- Okružno tužilaštvo je 16. novembra 2011. godine donijelo Naredbu o nesprovođenju istrage protiv Vajege. Utvrđeno je da ne postoje osnovi sumnje da je počinio krivično djelo zloupotreba ovlašćenja u privredi - rekla je ona.

Na pitanje zašto istraga nije otvorena protiv “Birča” ili nekog drugog ko je, eventualno, odgovoran za neplaćanje poreza, ona je odgovorila da za to ne može teretiti pravno, već odgovorno lice.

Poreska uprava RS je u nekoliko navrata blokirala i žiro račune “Birča”.

Tako su računi firme bili blokirani i početkom 2009. godine zbog neplaćenih rata reprogramiranog duga, ali i 2011. godine. Posljednji put Poreska uprava RS zbog neizmirenja obaveza blokirala je  račune “Birča” u decembru 2012. godine.

Prema revizorskom izvještaju iz 2011. godine, “Birač” ima akumulirani gubitak od čak 726,5 miliona KM.

Prema podacima Poreske uprave RS “Birač” na ime neplaćenog poreza duguje 1.324.670 KM, a “Balkal” u stečaju čak 11.345.571 KM.

Romanov

“Ukio grupa”, koja je većinski vlasnik “Birča”, je vlasništvo Vladimira Romanova, litvanskog biznismena ruskog porijekla, vlasnika brojnih kompanija širom svijeta, uključujući i škotski fudbalski klub Harts.

Romanov je 2001. godine kupio “Birač” za deset miliona KM. Protiv Romanova je 2003. godine pokrenuta parnica pred američkim federalnim sudom zbog bogaćenja preko of šor banaka i lažnih kompanija na Sejšelima, Djevičanskim ostrvima i Panami.

Ruski tajkun Oleg Deripaska 2008. tužio je Romanova zbog poslovne prevare u koju je posredno uključena i zvornička Fabrika glinice “Birač”, objavili su britanski mediji.

U toj tužbi, teškoj sedam miliona dolara, Deripaska navodi da je Romanov 2004. godine pristao na tri velika dogovora s njegovom firmom, a to su isporuka rude iz “Birča”, plaćanje popravke te fabrike i pozajmica.

Deripaska je podigao tužbu jer ugovorena ruda nije isporučena, popravke nisu izvedene, a pozajmica nije vraćena.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.