Događaji koji su obilježili 2024.

Ovi događaji obilježili su godinu koja je za nama.

Suđenje predsjedniku Republike

Čitanjem optužnice u Sudu BiH, početkom februara, zvanično je i počelo suđenje predsjedniku RS Miloradu Dodiku, a osim njega na optuženičkoj klupi se našao i v.d. direktora "Službenog glasnika RS" Miloš Lukić. Dodik je optužen da je kao predsjednik potpisao ukaze o proglašenju važećim dva zakona, koja je ranije poništio Kristijan Šmit sa pozicije visokog predstavnika, a kojeg Srpska ne priznaje jer nije ispoštovana procedura tokom imenovanja na tu poziciju. Tokom godine održana su brojna ročišta na kojima je odbrana dokazala da je riječ o političkom procesu. Dodiku je pred kraj godine urađen i operativni zahvat na jednjaku i želucu što je zaustavilo proces.

Pregovori odobreni, datuma nema

BiH, iako odavno na evropskom putu, u martu je dobila potvrdu o otvaranju pristupnih pregovora sa Evropskom unijom. Evropski savjet je pozvao komisiju da pripremi pregovarački okvir sa ciljem da bude usvojen u trenutku kada se preduzmu svi relevantni koraci iz ranije preporuke. Međutim, do kraja se ništa konkretnije nije ni desilo. O datumu nema ni slova, kao što nema ni sredstava za BiH iz evropskih kasa za Balkan, jer nisu uspjeli pokušaji usaglašavanja Plana rasta, odnosno reformi.

Rezolucija o Srebrenici

Generalna skupština Ujedinjenih nacija polovinom maja usvojila je rezoluciju o Srebrenici. Za nju su glasale 84, protiv je bilo 19, a suzdržano 68 članica. Rezolucijom je, između ostalog, predviđeno da se "11. jul obilježava kao međunarodni dan sjećanja na genocid u Srebrenici". Taj dokument je bošnjački dio misije BiH pri UN inicirao samostalno, bez odluke Predsjedništva BiH, a njeni predlagači su Njemačka i Ruanda. Na sjednici u UN tada je govorio i predsjednik Srbije Aleksandar Vučić koji je poručio da je riječ o ispolitizovanoj rezoluciji, dok je iz Srpske naglašeno da neće prihvatiti preporuke iz pomenutog dokumenta, da genodica u Srebrenici nije bilo i da je broj bošnjačkih žrtava znatno manji nego što se tvrdi.

Svesrpski sabor

Prvi svesrpski sabor pod nazivom "Jedan narod, jedan sabor - Srbija i Srpska" održan je u junu u Beogradu. Na manifestaciji su učestvovali zvaničnici najviših institucija Republike Srbije i Republike Srpske, predstavnici Srba iz regiona, kao i crkveni velikodostojnici Srpske pravoslavne crkve. Tada je usvojena i Deklaracija o zaštiti nacionalnih i političkih prava i zajedničkoj budućnosti srpskog naroda.

Američke sankcije

Ministarstvo finansija SAD produžilo je listu sankcionisanih zbog, kako navode, kršenja Dejtona i ovlašćenja Ustavnog suda. Pod sankcije su tako došli predsjedavajuća Vijeća naroda RS Srebrenka Golić, savjetnik predsjednika Republike Srpske Branislav Okuka i generalni sekretar predsjednika Srpske Jelena Pajić Baštinac. Na tom spisku su odranije i drugi čelnici, od predsjednika Republike, do ministara, a na udaru su se našla i određena preduzeća što je dovelo do problema. Bez posla je ostalo oko 1.000 radnika, jer su banke zatvarale račune sankcionisanim preduzećima.

Katastrofa u Jablanici

Poplave u BiH nakon obilnih padavina početkom oktobra najsurovije su bile u Jablanici i Konjicu. Katastrofalne bujične poplave i klizišta odnijele su 27 života, a najteže je stradala Donja Jablanica gdje je poginulo 19 osoba, a mnoge porodice ostale su bez krova nad glavom.

Vlasti i mještani za katastrofu krive i kamenolom s kojeg su bujične poplave nanijele tone materijala koji je uništio gotovo cijelo selo. Šteta od poplava i odrona procjenjuje se na više od 25 miliona evra.

Lokalni izbori

Osmi po redu lokalni izbori u BiH, na kojima su birači odlučili ko će biti novi gradonačelnici i načelnici te odbornici u skupštinskim klupama u Republici Srpskoj, FBiH i Brčko distriktu, održani su 6. oktobra. I ovaj put je Centralna izborna komisija, sa lokalnim komisijama, bila ključna za održavanje izbora, a jedna od razlika u odnosu na ranije bila su pravila glasanja jer je Kristijan Šmit, iz fotelje visokog predstavnika, nametnuo nekoliko novih odredaba Izbornog zakona BiH. I postizborni period je u nekim sredinama, kao što su Banjaluka i Bijeljina, donio poteškoće jer ni do kraja godine nisu konstituisani lokalni parlamenti.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.