Bageri ruše spomenik prvog stepena zaštite

Sarajevo - Ove kuće nisu dirali ni nacisti za vrijeme Drugog svjetskog rata, ali oni nisu bili ravni ovim islamistima danas. Naprosto hoće da nas sve istjeraju iz Sarajeva i unište svaki trag da su u ovom gradu živjeli Hrvati, Srbi i Jevreji.

Vile pod zaštitom

Ovako je dr Davor Perinović, vlasnik vile “Perinović”, objasnio potez gradskih vlasti Sarajeva koje su dale dozvolu za rušenje vile “Markezić Korn” u naselju Crni vrh u opštini Centar, nacionalnog spomenika prvog stepena zaštite.

Perinović, izuzetan stručnjak za ortopediju kičme, koji se može pohvaliti izuzetnim poznavanjem istorije umjetnosti i arhitekture, kaže da je njegova porodica generacijama živjela u Sarajevu i to upravo u ovom prvom planski građenom naselju.

U ovom dijelu Austrougarska je započela gradnju urbanog Sarajeva. Većinu vila projektovale su najpoznatije arhitekte tog vremena poput zagrebačkog arhitekte Stjepana Planića.

- Planić je od 1927. godine propagirao modernu arhitekturu svog doba. Njegovu arhitekturu odlikuje funkcionalnost - priča dr Perinović i dodaje da u svijetu postoje još samo dva slična naselja, jedno u Tel Avivu, a drugo u Štutgartu.

Njegova vila “Perinović” nalazi se odmah iznad vile “Markezić Korn” koja se ruši, a pored nje je vila “Latal-Danon”.

- To je vila Elijasa Danona, brata poznatog Oskara Danona, koji je često u njoj boravio. Procjenjivalo se da vrijedi više od milion KM i to prije nego što je proglašena nacionalnim spomenikom - objašnjava nam Perinović.

Ističe da je riječ o “neviđenom kriminalu, javašluku i rušenju Dejtonskog sporazuma bagerima i mašinama GP 'Bosna'“.

- Prošle srijede svečanosti otkrivanja informacione ploče na kojoj je opisana istorija naselja prisustvovali su visoki predstavnik Valentin Incko i ambasador Hrvatske Tonči Staničić i iskreno smo povjerovali da će konačno ovo naselje da bude zaštićeno. Ali dva dana poslije, u petak oko pet časova stigle su mašine GP “Bosna” i počeli su da ruše vilu “Markezić Korn” - priča Perinović.

Dodaje da je policija na njihov poziv, a po nalogu kantonalnog tužioca, zaustavila radove, postavila žutu traku ali da su radnici GP “Bosna” posao nastavili i u subotu ujutro, sklonili žutu traku i posao nastavili i juče.

- U Sarajevu jednostavno hoće da promijene istoriju i obrišu sve tragove koje su ostavili Srbi, Hrvati i Jevreji. Sada se više ni Kranjčevićevo stepenište tako ne zove, nego stepenište nekog Halida Nazečića. Vila “Hanski Alijas” sada je vila “Osmandija” - kaže Perinović i dodaje da još nije uspio da sazna kako namjeravaju nazvati građevinu koju hoće da grade na lokaciji vile “Markezić Korn”.

Rušitelji

Ispred vile “Markezić Korn” zatekli smo juče radnika GP “Bosna” koji nije želio ništa da govori, samo je ponavljao da “čuva objekat”. Vidjeli smo razbijene prozore, porušene zidove i potkopavanje terena ispod vile.

Dr Perinović kaže da je saznao da istorijski objekat ruši austrijska banka Rajfajzen lizing.

- Dosta je rušenja po Sarajevu i to mimo Odluke Komisije za nacionalne spomenike. Na tu Komisiju je potpis stavio visoki predstavnik i ovo je direktan udar na Dejtonski sporazum - kaže dr Perinović.

Supruga dr Perinovića Ljubica odmah je u petak, kada je počelo rušenje vile “Markezić Korn”, obavijestila OHR, Komisiju za očuvanje nacionalnih spomenika, Federalno ministarstvo kulture i sporta, Ministarstvo za prostorno uređenje, investitora radova na parceli vile “Markezić Korn” Rajfajzen lizing, opštinu Centar, GP “Bosna” i “Unioninvest”.

- Svi su primili dopise koje sam donijela, jedino Rajfajzen lizing nije htio - kaže Ljubica Perinović.

Vilu “Perinović”, u kojoj i danas živi porodica Perinović, sagradio je Davorov djed Vladimir Perinović, a potom je tu živio njegov otac Milenko Perinović, tadašnji direktor Prve sarajevske gimnazije. Vila Perinovića je riznica starina, među kojima je i prvo izdanje Nušićeve “Autobiografije” sa posvetom samog autora.

Direktor GP “Bosna” Uglješa Kisić kaže za “Glas Srpske” da to građevinsko preduzeće ruši vilu “Markezić Korn” u Kalemovoj ulici na broju 5. po ugovoru sa Rajfajzen lizingom.

- Odluka da je Crni vrh nacionalni spomenik u “Službenom listu” je objavljena 12. juna, a dozvolu da rušimo dobili smo prije pet mjeseci. Nećemo obustaviti radove, jer je Odluka koju imamo starija od Odluke Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika. Sada bi­ mogli proglasiti nacionalnim spomenikom i zgradu Vlade RS u Banjaluci - kaže Kisić.

Rekao je da su počeli da grade na osnovu Odluke opštine, a na opasku da se ovdje ne gradi, nego ruši, Kisić je rekao:

- Ovdje će se sagraditi novi objekat samo ljepši nego što je bio ovaj.

Načelnik opštine Centar Dževad Bećirović juče nije bio raspoložen za razgovor sa “Glasom Srpske”, a ni njegov pomoćnik za prostorno uređenje Alma Sadović.

Rješenje o rušenju vile “Markezić Korn” potpisala je upravo Sadovićeva.

Na naše pozive nisu odgovarali ni ministar prostornog uređenja u Vladi FBiH Desnica Radivojević i njegov kolega ministar kulture i sporta Salmir Kaplan.

Ni u Rajfajzen banci lizing u Sarajevu na čijem čelu je direktorka Belma Sekavić-Bandić nismo mogli dobiti informaciju više.

Na poziv “Glasa” obustavljeni radovi

Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika BiH je na osnovu Aneksa osam Dejtonskog mirovnog sporazuma na dvodnevnom zasjedanju krajem marta donijela jednoglasno odluku da stambeno naselje Crni vrh u sarajevskoj opštini Centar proglasi nacionalnim spomenikom sa prvim stepenom zaštite.

Taj nacionalni spomenik čine stambeni objekti sa pripadajućim površinama nastali između dva svjetska rata, kao i područje gdje su ukomponovani objekti poslije Drugog svjetskog rata uklopljeni u izvorni regulacioni plan.

Inka Peršić iz Komisije kazala je da su odmah juče, poslije poziva iz “Glasa Srpske”, obustavili rušenje vile “Markezić Korn”.

HDZ BiH

Zanimljivost vile “Perinović” iz novije istorije jeste da je u njoj osnovan HDZ BiH.

- U ovoj kući sam proveo cijeli svoj život. U njoj se rađala istorija u periodu kada se rušio totalitarni režim. U ovoj kući je počelo prvo političko organizovanje Hrvata poslije 1945. godine. U njoj je donesena odluka o osnivanju HDZ-a BiH u Sarajevu. Zamislite ja potomak Srba i moja supruga Hrvatica bili smo domaćini osnivanja HDZ-a u BiH - kaže dr Perinović.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.