Tradicija i ponos na Gvoznu: Moba kao simbol otpora i zajedništva

KALINOVIK-Na Gvoznu polju u opštini Kalinovik danas je održana tradicionalna moba , 14. po redu i četvrta Kalinovačka olimpijada, manifestacija posvećena očuvanju sjećanja na Odbrambeno-otadžbinski rat i slavnu ulogu Vojske Republike Srpske.

Bila je to prilika da se učesnici i njihovi potomci sjete početka održavanja mobe i svojih ratnih drugova, te zbivanja koja su obilježila stvaranje Republike Srpske.

Predsjednik boračke organizacije Kalinovika Radosav Žmukić je učestvovao na prvoj mobi i istakao da mu je drago što se nastavila tradicija .

-Ne treba zaboraviti te dane i na prvoj kosidbi su učestvovali uglavnom Kalinovčani koji su imali kose i alat potreban za koševinu. Danas je veliko zadovoljstvo kada se ta tradicija nastavlja i okupi ovoliki narod iz cijele Republike Srpske - rekao je Žmukić.

Predsjednik gardista Željko Dakić rekao je da gardisti dolaze iz svih dijelova Republike Srpske , Srbije i inostranstva, te da je Kalinovik i njihovo „rodno mjesto“.

-Svake godine dolazimo iz svih krajeva svijeta i svaki put se javljaju nove emocije i uspomene i sjećamo se dana kada smo po ovim vrletima Treskavice sa narodom i vojskom branili ovu teritoriju i sačuvali ovaj narod sprečavajući još jedan genocid kakav je bio u Drugom svjetskom ratu. Nakon svečanog defilea povodom Dana Republike, ovo nam je druga po značaju aktivnost i rado se odazovemo i zajedno dolazimo svake godine- istakao je Dakić.

Načelnik Kalinovika Radomir Sladoje podsjetio da su mobu koja je u Kalinoviku počela 1994. godine iz potrebe da se prehrane stoka tih godina, borci i garda, ljudi koji su branili ovu opštinu i Republiku Srpsku.

- Ljudi su dolazili iz rovova da mobu da bi se koševina završila i nakosilo sijena za tu kritičnu godinu. Od tada je počela i nastavlja se već 14 godina i sada to organizuje Boračka organizacija Kalinovika. Postala je postala tradicionalna, postala je olimpijada i turistički brend- istakao je Sladoje i dodao da se na ovoj olimpijadi organizuju i viteški sportovi, te da pobjednici dobijaju novčane nagrade, a nagradni  fond je oko 13.000 maraka.

Manifestacija je počela služenjem parastosa u Crkvi Svetih Petra i Pavla i polaganjem vijenaca borcima koji su dali živote za Republiku Srpsku na spomeniku u Kalinoviku.

Nakon pomena uslijedila su obraćanja značajnih gostiju i pjesma, a Kalinovačku olimpijadu otvorio je načelnik Kalinovika Radomir Sladoje.

Mnogobrojnim gostima emotivnom zdravicom obratio se dječak u narodnoj nošnji Radovan Jokićević.

Uslijedila su takmičenja na Gvoznu u tradicionalnim disciplinama, među kojima je centralno mjesto zauzela koševina u kojoj su učestvovali kosci  iz različitih dijelova Republike Srpske, a učestvovalo ih je ove godine 13 koji su odmjerili svoje umijeće.

Osim koševine, na Gvoznu je organizovano i takmičenje u skoku u dalj, borba na brvnu, klipa, bacanje kamena s ramena, trčanje u vreći, skakanje iz mjesta, te povlačenje konopca.

Najbolji i najbrži među koscima koji je zauzeo prvo  mjesto je Savo Vlačić iz Han Pijeska, drugi je  bio Miro Mladić iz Kalinovika, a treće  mjesto osvojio je Vojko Lopatić iz Mokrog.

Vlačić, koji je i ranije pobjeđivao na ovoj manifestaciji,  rekao je da je ova manifestacija je prešla u tradiciju i samim tim pobjeda je značajnija.

- Svima je drago da dođu ovde i zaista je bitno da se okupimo na Gvoznu i družimo- rekao je Vlačić.

Čast da otvori takmičenje u koševini imao je najmlađi sin Darka Mladića, unuk generala Ratka Mladića, Aleksandar.

Darko Mladić rekao je da je bitno da se tradicija mobe na Gvoznu održava i da mnogo znači kada se narod okuplja i sjeća svih onih muka kroz koje je morao da prođe da bi stvorio Republiku Srpsku.

-Ovo najviše znači i za ljude koji su učestvovali i dali svoj doprinos u borbi za vreme rata. Omladina, koja je naša budućnost, treba da dođe na Gvozno i da vidi i oseti ovaj prostor, to vreme i te ljude, da se napiju ove energije sa ovog prostora da bi sutra nasledili Republiku Srpsku koju smo stvarali i koju čuvamo kako bi je oni čuvali bolje od nas- rekao je Darko.

Darko je istakao da je generalova želja bila da njegov najmlađi unuk Aleksandar   otvori kosidbu, da je koševina za njega bila jako važna jer je dijete ovog kraja.

-Rođen je u sred Drugog svetskog rata. Do 1950. i neke godine živeli su od stoke i sami su pravili hranu, odeću, obuću i znali su da žive od onoga što im je Bog dao i od svojih deset prstiju. Živeli su u zajednicama, jedni druge su pomagali. Kosidba je deo toga i njemu je to i simbolički i suštinski važno kao veština koja je sada nepotrebna, ali je potrebna kao podsećanje na ono kako su ljudi nekad živeli i bili srećni sa onim što imaju - napomenuo je Darko.

Poslanik Nenad Lalović koji je bio na Gvoznu rekao je da su tradicionalna okupljanja poput ovih vrijednosti koje ne treba nikada da se zaborave bez obzira gdje se nalazili, koje funkcije obavljali i čime se bavili.

-Veliko mi je zadovoljstvo i čast da sam i danas kao i svake godine na ovoj tradicionalnoj Kalinovačkoj olimpijadi, manifestaciji koja je prije 14 godina po ideji generala Ratka Mladića, kako bi se nakosilo dovoljno sijena i prehranila stoka za srpsku vojsku koja je branila Republiku Srpsku na ovim kamenitim brdima Treskavice - podsjetio je Lalović i konstatovao da olimpijada okuplja sve veći broj učesnika i da je posjećuju mlađi ljudi, te da je i sam doveo svoju djecu da se tradicionalne vrijednosti prenose generacijama.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.