Sela pusta, škole prazne

ROGATICA - Rat i poslijeratna kretanja negativno su se odrazila na broj učenika u osnovnim školama u selima opštine Rogatica. Od 26 seoskih škola, koliko ih je bilo u predratnim godinama, sa radom je nastavilo samo šest područnih odjeljenja Osnovne škole "Sveti Sava" u Rogatici. Ove godine zatvorena je škola u Sjeversku.

- Naš problem nije u nedostatku škola i njihovom obnavljanju, već u tome što su obnovljene škole poluprazne i iz godine u godinu, zbog migracije stanovništva imaju sve manje učenika. Zbog nedostatka učenika područno odjeljenje škole u Sjeversku nije otvorilo đacima vrata, a radi se o jednoj od najstarijih škola na području opštine - rekao je direktor centralne škole u Rogatici Tomislav Pavlović.

Hroničari, među kojima je i Jeslisije Novaković, publicista iz Beograda, su zabilježili da je škola na Sjeversku otvorena početkom tridesetih godina prošlog vijeka među prvim u tadašnjem rogatičkom srezu kome je pripadao najveći dio i  sadašnjih opština Sokolac, Han Pijesak i Pale.

Zgrada škole u Sjeversku, podignuta je neposredno uz spomenik Kralju Petru Prvom Velikom, koji je otkriven 1925. godine i čije ime je nosila između dva svjetska rata. Jula 1941. godine ustaše su srušile spomenik i zapalile školu. Škola je obnovljena početkom pedesetih godina prošlog vijeka. U posljednjem ratu služila je kao vojna kasarna, a poslije rata, nakon obnove, u njoj se školsko zvono oglasilo 1999. godine. Učitelj je bio Radovan Janković, koji je u školu došao iz Zenice, a inače je bio iz okoline Berana u Crnoj Gori.

Tako je bilo davnih tridesetih, a pri kraju prve decenije ovog vijeka ova škola je zatvorila vrata sa velikim izgledom da ih više nikad neće otvoriti. U centralnoj školi u Rogatici naglašavaju da su vrata škola zatvorili seljani Sjeverska, Mrkonjića, Gornjeg i Donjeg Godimilja, Babljaka, Podljutače, Kutuzera i Živaljevića koji su otišli iz ovih sela i školuju djecu u drugim, najčešće školama u gradu.

Vaso Planojević

Hroničar Jeslisije Novaković u knjizi "Višegradska župa i borička visoravan" napisao je da je školu u Sjeversku sagradio i poklonio tadašnjim vlastima ovdašnji gazda Vaso Planojević. Njegov uslov je bio da škola počne raditi i obrazovati djecu iz okolnih sela. Ali, i vlast je imala svoj uslov. Da se škola otvori trebalo je da se upiše najmanje 24 učenika, a upisalo se 20. Da bi "namaknuo" nedostajući broj đaka, gazda Vaso i njegov brat Mile uzeli su u najam, iz drugih sela, po dva najamnika i upisali ih u školu. Tako je počela raditi škola u Sjeversku, prije nego na Borikama i mnogim drugim sadašnjim mjesnim centrima.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.