Pro bono usluge pravnika najviše se traže zbog razvoda

BANjALUKA - Na vrata Centra za pružanje besplatne pravne pomoći svake godine pokuca nekoliko hiljada građana iz cijele Republike Srpske tražeći savjet prilikom razvoda, podjele imovine, ali i raznih drugih životnih nedaća koje zahtijevaju sučeljavanje pred krojačima pravde, a samo lani pravnici iz ove institucije pred sudom su zastupali više od 400 stranaka.

Pro bono savjet, pomoć ili zastupanje pravnici Centra građanima Srpske pružaju u kancelarijama u Banjaluci, Doboju, Istočnom Sarajevu, Trebinju i Bijeljini, a lani su baš kao i ranijih godina imali pune ruke posla.

Prema podacima Centra, za pravni savjet im se tokom 2024. godine obratilo 5.225 lica, a godinu ranije 5.473.

- Lani je doneseno 401 rješenje za zastupanje pred sudom i 51 rješenje za sačinjavanje podneska bez zastupanja, dok je tokom 2023. godine doneseno 381 rješenje za zastupanje i 51 rješenje za sačinjavanje podneska bez zastupanja.

Građani se najčešće obraćaju kada je riječ o bračnim i porodičnim odnosima u vezi sa sudskim postupcima razvoda braka i izdržavanja maloljetne djece, utvrđivanjem bračne imovine i slično. U radu Centra su takođe veoma zastupljeni predmeti iz obligacionih odnosa, radnog prava, nasljednog prava, kao i stvarnog prava - rekli su u Centru.

Besplatnu pravnu pomoć građanima pružaju po nekoliko osnova.

- Pravo na besplatnu pravnu pomoć imaju građani Srpske i druga fizička lica koja se nalaze na teritoriji Republike, a koji se identifikuju kao ugrožene kategorije. Na primjer fizička lica koja se nalaze na teritoriji RS, pod međunarodnom zaštitom, a naročito izbjeglice, lica pod privremenim prihvatom, žrtve trgovine ljudima koje nisu u stanju da izmiruju troškove pravne pomoći. To pravo imaju i fizička lica koja su pretrpjela materijalnu štetu izazvanu vanrednom situacijom u Srpskoj, odnosno ako im je zbog nastale materijalne štete privremeno ili trajno ugrožena egzistencija - kazali su u Centru.

Pojašnjavaju da status korisnika besplatne pravne pomoći stiču građani koji ispunjavaju kriterijume po pitanju finansija, očigledne osnovanosti, ličnog svojstva ili statusa pred nadležnim organom, kao i kriterijum obaveznosti po posebnim zakonima i međunarodnim konvencijama koje obavezuju BiH.

- Kada je u pitanju finansijski kriterijum, tokom 2024. godine pravo na besplatnu pravnu pomoć u smislu zastupnika na sudu imale su osobe čiji prihod i prihod članova porodične zajednice u zbiru nije prelazio 1.274 KM. Taj iznos u 2025. godini je 1.404 KM - pojasnili su u Centru.

Korisnik besplatne pravne pomoći ima i određenu dužnost koja mu bude predočena i navedena u Rješenju o odobravanju tražene usluge.

- S obzirom na to da se radi o besplatnoj pravnoj pomoći, stranke nakon pravosnažnog okončanja postupka nemaju nikakvih obaveza prema Centru, osim obaveze uplate troškova postupka u korist budžeta Republike Srpske, pod uslovom da je stranka uspjela u sporu. Radi se o iznosu dosuđenih i naplaćenih troškova postupka. Stranke su oslobođene od plaćanja svih pravnih radnji koje u njihovo ime preduzima Centar, a oslobođene su i od plaćanja sudskih i administrativnih taksi - naveli su u Centru i dodali da se manji dio predmeta koji realizuju odnosi na novčana potraživanja stranaka.

Parnica

U Centru za pružanje besplatne pravne pomoći navode da ukoliko stranka koju su zastupali odbija da nakon dobijenog spora uplati novac po osnovu sudskih troškova postoji mogućnost parnice.

- Ukoliko stranka naplati troškove postupka, a ne uplati ih u budžet Republike Srpske, postoji mogućnost da bude pokrenut parnični postupak radi naknade štete, s obzirom na to da stranka nije imala bilo kakvih troškova u prethodno pravosnažno okončanom postupku - pojasnili su u Centru.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.