Poništena ekološka dozvola za Ilomsku

Banjaluka - Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju RS poništilo je ekološku dozvolu za malu hidroelektranu "Ilomska" koju je preduzeću "Eling male hidroelektrane" iz Teslića nezakonito izdala opština Kneževo.

U ministarstvu su istakli da je rješenje o izmjenama i dopunama ekološke dozvole poništeno jer ga je donio nenadležni organ navodeći da je za to zaduženo isključivo Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju.

Firma "Eling inžinjering" izgradila je elektranu na rijeci Ilomska kod Kneževa snage 4,8 megavata što je 22 puta veća snaga od one na koju je dobila osnovnu koncesiju. Ugovor o koncesiji za tu elektranu jačine 0,22 megavata potpisan je 31. decembra 2009. godine između Ministarstva industrije, energetike i rudarstva RS i "Eling inžinjeringa". Aneks ugovora kojim se povećava snaga elektrane 4,8 megavata potpisan je 18. februara prošle godine, ali je i on sporan jer je potpisan sa drugim pravnim licem - preduzećem "Eling male hidroelektrane", koje je osnovao "Eling inžinjering". Zbog povećanja snage ova firma morala je da dobije i novu ekološku dozvolu. Iako je u međuvremenu došlo do izmjena zakona prema kojima je izdavanje ekološke dozvole prešlo sa opština u nadležnost Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju RS dozvolu je izdala opština Kneževo. Dodatnu sumnju u kršenje zakona izaziva i činjenica da je opština Kneževo izdala dopunu ekološke dozvole 22. januara ove godine, a aneks ugovora o koncesiji kojim je povećana snaga elektrane potpisan je tek 18. februara. To znači da je opština Kneževo izdala ekološku dozvolu, iako koncesionar nije imao validan koncesioni ugovor kojim se dozvoljava povećanje snage elektrane.

Ministarstvo je pokrenulo provjeru postupka izdavanja ekološke dozvole i zatražilo od Inspektorata RS da izvrši nadzor, a od nadležnog odjeljenja opštine Kneževo dokumente koji se odnose na rješenje o izdavanju ekološke dozvole i rješenje o izmjenama i dopunama ekološke dozvole. Provjerom je utvrđeno da je opština Kneževo prekoračila svoja ovlašćenja u donošenju rješenja o ekološkoj dozvoli zbog čega su ona poništena.

- Nakon poništavanja navedenog rješenja preduzeće "Eling male hidroelektrane" je podnijelo zahtjev Ministarstvu za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju za prethodnu procjenu uticaja na životnu sredinu. Ovaj postupak je u toku, a nakon njegovog završetka donijećemo odluku u skladu sa Zakonom o zaštiti životne sredine - istakli su u Ministarstvu.

U "Elingu", međutim, tvrde da su prije podnošenja zahtjeva za izmjenu ekološke dozvole tražili mišljenje Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju i da su im odgovorili da se procedura nastavi u opštini Kneževo. U dopisu ministarstva na koji se pozivaju u "Elingu", međutim, nijednom riječju nije pomenuta ekološka dozvola, već se govori samo o davanju urbanističke saglasnosti i građevinske dozvole koje nisu ni sporne.

Zamjenik direktora preduzeća "Eling inžinjering" Tihomir Lalić istakao je da je opština Kneževo za elektranu "Ilomska" izdala građevinsku i ekološku dozvolu.

- U toku izgradnje elektrane došli smo do podataka da rijeka Ilomska ima znatno veći hidropotencijal nego što se to prvobitno pretpostavljalo. Zbog toga smo od ministarstva, u čijoj je to nadležnosti po novom zakonu,  2013. tražili dopunu i izmjenu građevinske dozvole, ali su u ministarstvu rekli da se procedura nastavi u opštini Kneževo jer su oni čitavu proceduru i započeli. Ako je napravljena greška u opštini Kneževo u pogledu nadležnosti i ako oni nisu nadležni za izdavanje dopune ekološke dozvole, ne vidim zbog čega ta greška ne može da se otkloni - istakao je Lalić ustvrdivši ispunili sve zahtjeve za zaštitu životne sredine.

Zbog nezakonitog izdavanja rješenja o izmjeni ekološke dozvole došlo se u situaciju da elektrana "Ilomska" već godinu proizvodi struju i isporučuje je u sistem bez validne ekološke dozvole na osnovu koje je dobijena i upotrebna dozvola. Zakonom je jasno propisano da male elektrane snage do pet megavata ne mogu biti izgrađene niti puštene u rad ukoliko nemaju studiju uticaja na životnu sredinu i rješenje o ekološkoj dozvoli.

Pored ekološke sporna je i građevinska dozvola za elektranu "Ilomska". Regulatorna komisija za električnu energiju RS (RERS) obustavila je u junu prošle godine izdavanje dozvole za izgradnju, jer je u trenutku podnošenja zahtjeva elektrana već bila izgrađena i puštena u rad. Bez obzira na sve nezakonitosti i propuste prilikom izgradnje elektrane "Ilomska" ona je puštena u rad, a "Eling" je već zatražio i državne subvencije za proizvodnju struje iz obnovljivih izvora.

Jedna firma počela, druga nastavila gradnju

U Ministarstvu za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju RS su istakli da je uz zahtjev za prethodnu procjenu uticaja na životnu sredinu priložen ugovor o koncesiji za izgradnju male hidroelektrane "Ilomska" i aneks ugovora koji je zaključen 18. februara 2014. godine sa firmom "Eling male hidroelektrane" Teslić. Pojasnili su da je ugovorom o koncesiji propisano da koncesionar, za potrebe obavljanja koncesione djelatnosti,  mora da uskladi svoj pravni status sa Zakonom o preduzećima i Zakonom o koncesijama.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.