Otkriven spomenik legendarnom komandantu: Gušić i saborci na Mitrovdan odbranili slobodu Srpske

NEVESINjE - Spomenik legendarnom Novici Gušiću odraz je ljubavi i poštovanja nevesinjskog naroda i boraca Nevesinjske brigade prema svom komandantu, poručeno je danas sa svečanosti otkrivanja spomenika u prirodnoj veličini ispred nekadašnje kasarne "Nevesinjska puška".

Spomenik su otkrili srpski član Predsjedništva BiH Milorad Dodik, ministar rada i boračko invalidske zaštite Republike Srpske Duško Milunović, predsjednik Boračke organizacije Republike Srpske Milomir Savčić, jedan od komandanata Nevesinjske brigade Ranko Prodanović, sin poginulog borca Aleksandar Zirojević i sin komandanta Gušića Damjan Gušić.

Otkrivanju spomenika prisustvovali su predstavnici opštinske i republičke vlasti, boračkih udruženja, te više stotina građana Nevesinja.

Srpski član Predsjedništva BiH Milorad Dodik rekao je da je Nevesinje slobodarski grad koji je dao mnogo junaka.

- Danas je poseban dan, ne samo za Nevesinje, već za Republiku Srpsku, jer je ovdje podignut spomenik jednoj od legendi otadžbinskog rata Novici Gušiću, komandantu Nevesinjske brigade koja je u dva navrata za Mitrovdan 1992. i 1994. odbranila Nevesinje i slobodu ovog naroda . rekao je Dodik.

Prema njegovim riječima, ovo nije važno samo za Nevesinjce nego za sve koji će dolaziti, prolaziti kroz Nevesinje, da se upoznaju sa dijelom istorije koji je za ponos svim Srbima ma gdje da žive.

Naglasio je da će riječi komandanta Nevesinjske brigade Novice Gušića, koji je stao pred borce i rekao da nemaju ni rezervno Nevesinje ni rezervni položaj već da moraju da brane porodice, ući u anale srpskog komandovanja i srpske istorije.

Dodik je istakao da je u ime institucija Republike Srpske zahvalan za sve što su pokojni komandant i svi njegovi saborci, i mrtvi i živi, učinili za slobodu ovog naroda.

- Mislim da je prava mjera odavanja poštovanja upravo ovaj spomenik koji će, ne samo podsjećati Nevesinjce na njega, nego i one koji tu budu dolazili, prolazili. Znaće da je tu bio čovjek koji nije htio da uzmakne, jer je znao da je, ako uzmakne, predao ovaj grad i da će se teško više moći vratiti - rekao je Dodik.

Dodik je napomenuo da je Novica Gušić veoma dobro znao, kada je prihvatio da komanduje Nevesinjskom brigadom, da na Nevesinje nailazi višestruko jači neprijatelj, za kojeg je znao da mu je ovaj grad strateški važan, ali i da je životno važan za narod koji tu živi.

Gušić je, dodao je Dodik, razumio i veoma dobro znao istinu srpskog naroda, da može da ima slobodu samo tamo gdje ima državu, a da je tamo gdje je nema stradao, odlazio u koncentracione logore, bio bacan u jame, kao i da je smatrao da je braniti svoj narod i porodicu najčasnije djelo.

- Zato ono što znam i ono što sam vidimo može da uđe anale onoga što se smatra komandovanjem kod Srba, koji su itekako bogati tim primjerima velikih vojskovođa i junaka - rekao je Dodik.

On je podsjetio da je neprijatelj 1992. godine htio da stigne Srbe koji su uspjeli da pobjegnu na neki drugi prostor, da ih potlače, ali im je na tom putu stala Nevesinjska brigada, koja je imala 42 poginula, mnoge ranjene.

Dodik je naglasio da na onima koji upravljaju i rade, i u lokalnoj zajednici zajednici i na nivou Republike, ostaje odgovornost za ukupan razvoj Srpske za koju je rekao da je stabilna, svjesna sebe i ne dozvoljava da se sa njenim pravima manipuliše, da izgubi stečena prava.

- Republika Srpska je stvorena 9. januara 1992. godine odlukom Narodne Skupštine, kao odraz slobode i zahtjev ovog naroda da ima svoju državu na ovim prostorima. Jer kao što sam rekao, svi smo znali, da bez države nema ni slobode. Svako drugo pakovanje Republike Srpske, bilo kakvi drugi državni oblik, bilo bi samo gubitak slobode. Zato mi ne možemo da imamo ništa drugo na umu nego da se borimo za Srpsku, kao državu, jer je to sinonim za našu slobodu - rekao je Dodik.

On je napomenuo da Republika Srpska možda mnogima nije dala ono što su oni možda i očekivali od nje, ali je učinila sve što je mogla, pogotovo u nemogućim okolnostima političke borbe za svoj status.

U okvirima najezde stranih interesa koji su, po pravilu, bili na strani neprijatelja Srpske, ona je, kaže Dodik, uspjela da očuva subjektivitet, političke institucije, a razvijala se i razvijaće se sve više, kao poštovanje ne samo prema mrtvima, nego i prema živima koji tu žive.

- Republika Srpska danas ističe svoja prava, i neće odustati od isticanja svojih prava. I danas, i u narednim godinama i decenijama ponovo će se pričati o tome gdje je i šta je Republika Srpska - naglasio je Dodik.

On je naglasio da je Republika Srpska ne samo voljena od srpskog naroda, gdje god da živi, već poštovana i od nekih velikih važnih sila.

- Republika Srpska može da nestane samo ako je se mi odreknemo. Zato se nikada ne smijemo odreći Republike Srpske, države, srpskog naroda na ovom prostoru jer to znači da je to sloboda srpskom narodu - naglasio je Dodik.

Prema njegovim riječima, zato je Gušić dao sve što je znao i umio, a mnogi borci živote, da bi odbranili na Mitrovdan slobodu ovog grada, braneći ukupnu slobodu Republike Srpske.

On smatra i da Republika Srpska sigurno ne bi bila to što jeste da Nevesinje, od Nevesinjske puške dalje kroz istoriju sve do otpora ustašama u Drugom svjetskom ratu, nije bilo i ostalo njen važan strateški dio.

- Zato sam ovdje da se odužim, svjestan da to nije sve što mogu, velikom vojskovođi. Čovjeku koji je komandovao ovom brigadom, koji je bio svjetionik, koji je okupljao, koji nije dao da se ide, gospodinu Gušiću koji je za života postao legenda - rekao je Dodik.

On je odao dužnu počast Gušiću i svim srpskim borcima palim za slobodu u proteklim ratovima.

- Neka ovaj spomenik bude spomenik, ne samo Novici, nego srpskom borcu, ne samo Nevesinjske nego i svih naših brigada, svih naših ratova, i svih naših pobjeda i svih naših stradanja -rekao je Dodik.

Jedno od najčasnijih imena VRS

Predsjednik Boračke organizacije Republike Srpske Milomir Savčić na svečanosti otkrivanja spomenika rekao je da je Novica Gušić bio jedno od najčasnijih imena Vojske Republike Srpske.

- Koliko je Novica bio odličan komandan i kako je Nevesinjska brigada izvršavala zadatke najbolje govore mitrovdanske bitke koje su presudno uticale na odbranu Hercegovine i stvaranje Republike Srpske - naglasio je Savčić.

On je istakao da je ovaj spomenik samo odraz ljubavi i poštovanja naroda Nevesinja prema svom komandantu i naglasio da Gušić, kao i ostali borci Republike Srpske, neće biti zaboravljeni.

Predsjednik Boračke organizacije opštine Nevesinje Siniša Šipovac naglasio je da se Mitrovdan s ponosom slavi u Nevesinju, jer je to dan kada su borci i narod pokazali da su sloboda, čast i patriotizam vrijednosti za koje vrijedi umrijeti.

- Odlike viteštva, poštovanja i samopoštovanja naroda kojem pripadamo su odlikovale nevesinjskog borca. Otkrivanjem spomenika komandantu pukovniku Novici Gušiću danas pokazujemo privrženost tim vrijednostima - rekao je Šipovac i napomenuo da je Nevesinje kroz vijekove napadano, ali ostalo nepokoreno.

Sin komandanta Gušića Damjan Gušić zahvalio se Nevesinju i svima koji su pomogli da se podigne spomenik njegovom ocu, naglasivši da je Nevesinje do sada imalo manje spomenika nego ličnosti koji su spomenike zaslužili.

On je rekao da je njegov otac 1992. stao pred narod i borce kako bi ujedinjeno odbranili Nevesinje, narod i Republiku Srpsku.

- Ovaj spomenik je još jedna svijetla stranica nevesinjske i hercegovačke istorije, jer su Novica Gušić i njegovi borci hrabro stali na branik svoje Hercegovine da brane slobodu, ognjišta, čast i dostojanstvo, svetinje i grobove predaka i da ne iznevjere riječi pjesnika da su rasadnik srpstva i kolijevka lava - rekao je Gušić.

U Nevesinju je danas obilježen Mitrovdan – Dan opštine Nevesinje, krsna slava BORS-a i sjećanje na Mitrovdanske bitke 1992. i 1994. godine.

Služena je Sveta arhijerejska liturgija u Sabornom hramu u Nevesinju, te održan pomen i položeni vijenci kod Spomenika slobodi na Gradskom trgu.

Gušić je preminuo u Beogradu u martu ove godine u 79. godini, a sahranjen je u rodnom selu Bratač kod Nevesinja.

Kada je u junu 1992. godine krenuo egzodus srpskog naroda i vojske iz doline Neretve, Gušić je 16. juna na Čobanovom polju kod Nevesinja stao pred vojsku i narod i rekao da dalje nema povlačenja.

Tog dana je formirana Nevesinjska brigada i smatra se da je to bilo presudno za odbranu istočne Hercegovine i Republike Srpske.

Gušić je na čelu Nevesinjske brigade bio i tokom Mitrovdanske ofanzive u novembru 1992. kada je daleko jači neprijatelj od njih doživio težak poraz, čime su sačuvani istočna Hercegovina i Republika Srpska.

Gušića je krasila velika hrabrost i odlučnost, te da je u presudnim trenucima i svojim nadređenima znao reći "ne", pa je tako tokom Mitrovdanske bitke 1992. godine odbio povlačenje na rezervne položaje uz riječi: "Nemamo rezervno Nevesinje, pa ni rezervni položaj".

Brigada pod njegovom komandom nije izgubila ni pedalj teritorije.

Obilježavanje Mitrovdana organizuju Odbor za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova Vlade Republike Srpske, Boračka organizacija Republike Srpske i opština Nevesinje.

Mitrovdan se sa posebnim poštovanjem obilježava u Nevesinju, jer je u dvije mitrovdanske bitke iz 1992. i 1994. godine odbranjeno Nevesinje i Hercegovina.

U Mitrovdanskoj bici 1992. godine poginula su 42 borca ove brigade koju su činili uglavnom borci iz Nevesinja i doline Neretve, a ranjeno ih je 750. Na Mitrovdan 1994. godine poginula su 22 borca, dok ih je 140 ranjeno.

Prva Mitrovdanska bitka jedna je od najvećih u odbrambeno-otadžbinskom ratu jer je 3.500 pripadnika Nevesinjske brigade pobijedilo pet puta jače jedinice sastavljene od Hrvatske vojske, Hrvatskog vijeća odbrane i takozvane Armije BiH koje su sa 15.000 vojnika i praćene jakom artiljerijom krenule na Nevesinje s ciljem spajanja sa Dubrovnikom i izlaska na jugoslovensku granicu.

Život za odbranu Republike Srpske dalo je 476 boraca Nevesinjske brigade koju su činili borci iz Nevesinja i doline Neretve.

Za vojničke zasluge u Mitrovdanskim i drugim bitkama Nevesinjska brigada je prva u Republici Srpskoj odlikovana najvišim vojničkim priznanjem – Ordenom Nemanjića.

 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.