Ko je bio general o čijoj smrti danas pišu i svjetski mediji

BANjALUKA – Genela Vojske Republie Srpske Ratko Mladić koji je danas preminuo u Ševeningenu, rođen je 12. marta 1942, a po nekim izvorima 1943. godine u selu Božanovići kod Kalinovika.

Ratkov otac Neđo bio je komandant partizanskog odreda i poginuo je u borbi sa ustašama 1945. godine te je majka Stana sama podizala kćerku Milicu i sinove Ratka i Milivoja.

Pred Ratkovo rođenje majka i otac su mu oboljeli od tifusa, a i sam Ratko bio je teško bolestan. Preživio je zahvaljujući italijanskim vojnicima. Nakon osnovne škole otišao je u Beograd gdje završava Vojnoindustrijsku školu u Zemunu. U Jugoslovensku narodnu armiju stupa putem konkursa na Vojnu akademiju dana 20. oktobra 1961, Savezu komunista pridružio se 12. februara 1964. godine, a u aktivnu vojnu službu stupio je 27. septembra 1965, kada je potpisao vojnu zakletvu.

Mladić je raspoređen u 3. armijsku oblast 27. septembra 1965, u garnizon u Skoplju, gdje je sa činom potporučnika komandovao vodom 89. pješadijskog puka. Diplomirao na tromjesečnom kursu obavještajnog i izviđačkog rada i na kursu grčkog jezika 1967, nakon čega stiče čin poručnika.

Preminuo general Ratko Mladić

Postaje komandant izviđačkog voda 1968. Čin kapetana stiče 1970. godine. U čin kapetana prve klase proizveden je 27. novembra 1974. i postavljen je na dužnost pomoćnika komandanta za pozadinu 87. samostalne pješadijske baterije. Na Komandno-štabnu akademiju krenuo je 1976, gdje je diplomirao kurs kombinovanog oružja. Sa činom majora odlazi na službu u 3. armijsku oblast 1977, u garnizon u Kumanovu, gdje postaje komandant 1. pješadijskog bataljona 89. pješadijske brigade.

Čin potpukovnika dobija 25. decembra 1980. u Odjeljenju za operativnu nastavu u komandi garnizona Skoplje. Zatim je postavljen na položaj komandanta 39. pješadijske brigade u Štipu. Nakon nekog vremena, ponovo služi u garnizonima u Skoplju i u Ohridu. Nakon što mu je 1986. godine dodijeljen čin pukovnika, postavljen je na položaj komandanta 39. pješadijska brigade 26. pješadijske divizije u Štipu. U septembru iste godine upućen je na jednogodišnju obuku u KŠŠ OC VVŠ KOV JNA.

Mladić je 31. januara 1989. postavljen za pomoćnika načelnika Odjeljenja za nastavne poslove u 3. armijskoj oblasti. U garnizon u Prištini prebačen je 25. januara 1991. godine na dužnost pomoćnika komandanta za pozadinu 53. korpusa.

Pred rat u BiH

Mladić je 1991. bio na dužnosti pomoćnika komandanta Prištinskog korpusa na Kosovu i Metohiji. Ubrzo nakon njegovog imenovanja, došlo je do ozbiljnog pogoršanja situacije u Hrvatskoj i borbenih dejstava, koja su se vodila između hrvatskih paravojnih snaga i dijela JNA, pa je krajem juna premješten u Knin kao komandant 9. korpusa JNA.

U čin general-potpukovnika Mladić je vanredno unaprijeđen u 24. aprila 1992. godine. Skupština srpskog naroda u BiH donijela je odluku 12. maja o osnivanju Vojske Srpske Republike BiH, a on je postavljen na dužnost načelnika Glavnog štaba i ostao na toj dužnosti do decembra 1996.

Ukazom tadašnjeg predsjednika Srpske Biljane Plavšić, general Ratko Mladić smijenjen je 8. novembra 1996. sa dužnosti komandanta Glavnog štaba, koji je transformisan u Generalštab.Istovremeno, Mladić je imao status aktivnog vojnog lica u Vojsci Jugoslavije. Ukazom predsjednika SRJ Vojislava Koštunice od 28. februara 2001, otpušten je iz tih redova.

Hapšenje

Haški tribunal je u julu 1995. izdao nalog za hapšenje Mladića, a u julu 1996. izdat je međunarodni nalog za hapšenje.

Policija Srbije je uhapsila nekoliko osoba koje su pomagale Mladiću u skrivanju 2006. godine, a u oktobru 2010. Vlada Srbije je ponudila nagradu za informacije koje mogu doprinijeti hapšenju Mladića do deset miliona evra.

Advokat porodice Mladić je Prvom osnovom sudu u Beogradu predao zahtjev da se Mladić proglasi mrtvim u junu 2010. godine. Prema zakonu Srbije, kao mrtvo lice može biti priznata osoba koja je starija od 70 godina i koja pet godina nije viđena. Međutim, vlasti Srbije su izjavile da potraga za Mladićem neće biti obustavljena uprkos datoj molbi. Sud je u septembru odbacio zahtjev porodice Mladić, zbog procesnih nedostataka.

Mladić je uhapšen u selu Lazarevo, nadomak Beograda u jutarnjim časovima 26. maja 2011, a vijest o hapšenju je potvrdio tadašnji predsjednik Srbije Boris Tadić. General je koristio lažna dokumenta pod imenom Milorad Komadić, a njegovim hapšenjem su, kako je Tadić rekao tada, Srbiji „otvorena vrata“ ka EU.

Poslije hapšenja uslijedili su protesti širom Republike Srpske i Srbije. U Haški tribunal je izručen 31. maja, a pred sudom se prvi put pojavio 4. jula 2011. godine.

Suđenje u Hagu

Međunarodni krivični tribunal za bivšu Jugoslaviju u Hagu podigao je prvu optužnicu protiv Mladića i Radovana Karadžića po 16 tačaka 25. jula 1995, od kojih je jedna za genocid i tri za zločine protiv čovječnosti.

Tribunal je ponovo podigao optužnicu protiv Mladića i Karadžića po 20 tačaka 14. novembra iste godine, od kojih je jedna za genocid i deset za zločine protiv čovječnosti. Tribunal je izmijenio optužnicu protiv Mladića 10. oktobra 2002, objedinjujući dvije prethodne. U izmjenjenoj optužnici je smanjen broj optužbi, ali su ostale one najteže, tako da se Mladić od 2002. teretio po 15 tačaka optužnice, od kojih je jedna tačka bila za genocid i saučesništvo u genocidu, sedam tačaka za zločine protiv čovječnosti i šest tačaka za kršenje zakona i običaja ratovanja.

Na zahtjev Haškog tribunala, Mladić je lišen penzije, koja je redovno isplaćivana do novembra 2005. godine. Sva njegova nepokretna imovina je zamrznuta prema Zakonu o zamrzavanju imovine haškim bjeguncima, koji je usvojila Skupština Srbije i Crne Gore 7. aprila 2005. godine.

Optužnica protiv njega je mijenjanja tokom 2011. godine. Konačna četvrta izmijenjena optužnica podnesena je 16. decembra i imala jedanaest tačaka, razlikuje se od prethodne po tome što se Mladić tereti za 106 zločina, umjesto 196 zločina koji su bili navedeni u prvobitnoj optužnici.

Suđenje Mladiću je počelo 16. maja 2012, ali je sutradan obustavljeno nakon objavljivanja uvodne riječi tužioca zbog proceduralnih grešaka i nastavljeno je 9. jula. Ratko Mladić je na prvom istupanju pred sudom 4. jula odbio da se izjasni o krivici. Na prvom zasjedanju je optužio Haški tribunal za krajnju pristrasnost, nazvavši ga „sudilištem”, jer sud posebno želi okriviti Srpsku i Srbiju za početak rata. Takođe je rekao da je branio svoj narod i zemlju i da je ubijao neprijatelje, ne zbog njihove nacionalnosti, nego radi spašavanja svoje zemlje. Odbrana je apelovala na činjenicu da je Mladić samo izvršavao naređenja i ne može biti krivično odgovoran zbog poremećaja pamćenja, kao i zbog nemogućnosti da razgraniči stvarnost i fikciju.

Tužilac Alan Tiger je zatražio da Mladić bude osuđen na doživotno zatvor 7. decembra 2016, navodeći da bi bilo koja druga presuda bila uvreda za žrtve. Prvostepenom presudom od 22. novembra 2017. osuđen je na doživotni zatvor, po jednoj tački optužnice za genocid, pet tačaka za zločin protiv čovječnosti i četiri tačke optužnice za kršenje zakona i običaja ratovanja, a po jedno tački optužnice za genocid oslobođen.

Kaznu doživotnog zatvora potvrđena je 8. juna 2021, uz izdvojeno mišljenje predsjedavajuće sudskog vijeća sudije Priske Matimba Nijambe.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.