Iz Bosanskog Grahova poručuju: Nećemo biti dvorište za opasni otpad!

BOSANSKO GRAHOVO - Planirana izgradnja spalionice guma u Bosanskom Grahovu izazvala je žestoke reakcije stručne javnosti i lokalnih vlasti koji poručuju da neće dozvoliti da ova srpska povratnička opština postane reciklažno dvorište za opasni otpad.

Načelnica Bosanskog Grahova Smiljka Radlović poručila je da lokalna uprava ozbiljno shvata zabrinutost građana i da je za njih prioritet očuvanje zdravlja i životne sredine.

- Preduzimamo sve potrebne i zakonski predviđene mjere, planirano i sistematski, kako bismo spriječili izgradnju spalionice guma na području naše opštine - navela je Radlovićeva za "Glas", dodajući da će zvanične informacije o preduzetim koracima biti objavljene kada bude došlo vrijeme za to.

O ovoj situaciji oglasila se i načelnica Drvara Dušica Runić koja je istakla da bi izgradnja ovog pogona bila pogubna za životnu sredinu, stočarstvo i opstanak stanovništva tog kraja.

- Područja opština Drvar i Grahovo obiluju prirodnim bogatstvom koje je osnov za razvoj poljoprivrede, posebno stočarstva, ovčarstva i pčelarstva, kao i turizma u budućnosti. To ne smije postati reciklažno dvorište evropskih i drugih zemalja - naglasila je Runićeva.

Podsjetila je da je prije pet godina pokušano da se Drvar pretvori u deponiju evropskog tekstilnog otpada što je tada spriječeno odlučnom reakcijom lokalne zajednice.

- I tada smo svim zakonom dozvoljenim sredstvima stali na put kapitalističkim kabadahijama koje bi radi profita gazili preko mrtvih. Danas pokušavaju isto u Grahovu, da nas zatrpaju otpadnim gumama - istakla je Runićeva apelujući na kantonalne i federalne institucije da zaštite životnu sredinu i omoguće ljudima da ostanu i žive na svojim ognjištima.

Da spalionice otpadnih guma mogu predstavljati veliki rizik po zdravlje stanovništva i životnu sredinu, posebno kod neadekvatnog spaljivanja pri kojem može doći do akcidentnih situacija, potvrđuje i profesorica Prirodno-matematičkog fakulteta u Banjaluci Dušica Pešević.

Prema njenim riječima, spaljivanje guma je jedan od najrizičnijih procesa termičke obrade otpada, jer sadrže brojne sintetičke materije i teške metale, a prilikom sagorijevanja oslobađaju veoma toksična jedinjenja, poput dioksina, furana, policikličnih aromatičnih ugljovodonika.

Iako se spalionice često predstavljaju kao moderno rješenje za upravljanje otpadom, stvarnost je, kaže Peševićeva za "Glas", znatno složenija.

- Čak i u savremenim postrojenjima koja imaju filtere i sisteme za kontrolu emisija, zagađenje ne nestaje, ono se samo premješta u čvrste i tečne ostatke poput letećeg i donjeg pepela i otpadnih voda. Taj otpad sadrži toksične metale i organohlorne polutante koji dugo ostaju u prirodi - kazala je ona. Upozorava da neadekvatna izgradnja ili rad manjih spalionica, bez strogih ekoloških standarda i nadzora, može dovesti do dugotrajnog i teško mjerljivog zagađenja.

- Dioksini se akumuliraju u organizmu i njihovi efekti često postaju vidljivi tek nakon deset do 20 godina. Upravo zbog tog latentnog perioda neophodan je izuzetan oprez, epidemiološko praćenje i javna rasprava o svakom projektu te vrste - naglasila je Peševićeva.

Investitor po treći put pokušava da izdejstvuje dozvolu za gradnju pogona u krugu nekadašnje ciglane, a u toku je postupak javnog uvida u Studiju uticaja na životnu sredinu.

Posljedice

Dušica Pešević naglašava da je najveći rizik što se toksične čestice talože u zemljištu, ulaze u vodu i biljke, a potom i u lanac ishrane, čime dolazi do takozvanog "skrivenog izlaganja".

- Istraživanja pokazuju da su dioksini i srodne supstance povezani sa poremećajem hormonalnog sistema, slabljenjem imuniteta, oštećenjem nervnog sistema i čak smanjenjem inteligencije kod djece. Naročito su ugroženi radnici u spalionicama i stanovništvo u okolini - dodaje ona.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.