Istoričari o liku i djelu komandanta Glavnog štaba VRS

BEOGRAD, PALE - General Ratko Mladić biće zapamćen u istoriji kao jedna od ključnih ličnosti koje su učinile da Republika Srpska bude odbranjena, kao čovjek koji je komandovao vojskom i odlučnošću uticao i na politički vrh Srpske te borce koji su ga prepoznavali kao harizmatičnog vojskovođu.

Poručio je to istoričar Bojan Dimitrijević, biograf generala Ratka Mladića, uz naglasak da će komandant Glavnog štaba Vojske Srpske biti upamćen kao jedna od vrhunskih ličnosti srpske istorije 20. vijeka.

- Raduje ga što mlade generacije u Srpskoj i Srbiji prepoznaju generalovo delo, koje će ostati svetlo bez obzira na one koji bi da ga unize i koji se raduju njegovom odlasku.

General je uživao, navodi on, široku popularnost u narodu za razliku od mnogih političara.

- Da je u nekim slučajevima poslušan Mladić verovatno bi ishod rata bio drugačiji. To, pre svega, mislim na neke događaje iz 1992. i 1993. i po tome će on biti zaista upamćen kao jedna od vrhunskih ličnosti srpske istorije u 20. veku -  rekao je Dimitrijević.

On je istakao da su sve optužbe izrečene na račun generala u Haškom tribunalu u suštini lažne i kao takve neće pomutiti njegovu istorijsku slavu koja će trajati i ubuduće. On je naglasio da je 2001. i 2002. godine bio u prilici da razgovara sa Mladićem, te da su kasnije razmijenili i pisma u vezi sa biografijom.

- Zadnje je bilo pre nekoliko meseci. Pisao mi je teškim rukopisom, što me posebno pogodilo jer sam po rukopisu video da general nije dobro, ali mi je bilo drago da je imao pohvalne ocene o biografiji koju sam pisao o njemu i o VRS, koju sam, takođe obradio u jednoj knjizi -  rekao je Dimitrijević za Srnu.

Narodni vojskovođa

Istoričarka  Svjetlana Samardžija naglasila je da će u kolektivnom sjećanju srpskog naroda Mladić ostati upisan kao narodni vojskovođa, ključna figura očuvanja srpskog nacionalnog bića u BiH.

- U trenutku kada je srpsko stanovništvo bilo izloženo direktnoj prijetnji, formiranje VRS  pod komandom general - majora Ratka Mladića 12. maja, na praznik Svetog Vasilija Ostroškog, omogućilo je da se organizuje stabilna odbrana kuća, porodica i vijekovnih ognjišta - kazala je za "Glas". 

Uloga Mladića i vojnog rukovodstva posmatra se, navodi, kroz istorijski imperativ da se 1941. i zločini nad Srbima više nikada ne ponove.

- Na sarajevskom ratištu, gdje su srpska naselja poput Grbavice, Ilidže, Hadžića, Vogošće i Ilijaša bila izložena stalnim napadima i gdje su Srbi unutar grada stradali u brojnim privatnim logorima i zatvorima, VRS pod Mladićevom komandom viđena je kao jedini garant fizičkog opstanka srpskog naroda na tim prostorima – navela je Samardžija.

Presudne vojne pobjede

Generalovo ime se, dodaje, u istoriografiji Srpske vezuje za presudne vojne pobjede koje su omogućile stvaranje i međunarodno priznanje Republike Srpske kroz Dejtonski mirovni sporazum.

- Kada se ostave po strani negativni medijski narativi i politička haška presuda priča o Ratku Mladiću je zapravo priča o čovjeku čiji je život od samog početka do kraja bio uhvaćen u surove zupčanike balkanske istorije. Rođen je usred Drugog svjetskog rata,  otac mu je poginuo u borbi sa ustašama kada je Ratko imao samo koju godinu. Odrastao je u siromašnoj Hercegovini, u porodici i kraju gdje su rane iz ratnih pokolja bile svježe, a priče o stradanju i preživljavanju dio svakodnevnog vaspitanja. To ga je duboko oblikovalo - izrastao je u čovjeka koji je u vojsci vidio ne samo poziv, već jedinu sigurnu zaštitu od toga da se istorija ne ponovi – navodi Samardžija.  Kao oficir JNA, Mladić je, ističe, bio sposoban, strog i harizmatičan.

- Vojnici su ga pratili jer nije bio generativan oficir iz kancelarije, već čovjek koji je uvijek išao na prvu liniju. Kada se Jugoslavija raspala u krvi, za većinu Srba u Bosni je postao štit i figura u koju su gledali kao u spasioca. A to je i bio. Nemalom broju ljudi kako Srba tako i Bošnjaka on je priticao u pomoć – poručila je Samardžija.

Strategija

Svjetlana Samardžija kaže da je Mladićeva djelatnost kao vrhovnog komandanta VRS direktno uticala na vojnu strategiju i nastanak Srpske, kako je Milorad Ekmečeić nazvao: "Ostatkom ostataka srpskog naroda sa lijeve strane Drine"

- Gledajući sa vojne strane, doprinosila je pobjedi iako su njegovi korpusi u većini slučajeva bili brojčano manji od neprijateljskih. Samo na sarajevskom ratištu je zaustavljeno preko 35 neprijateljskih ofanziva  - podsjeća Samardžija i dodaje da istorija uvijek pokaže istinu, iako nam se nekad čini da je pišu moćni i oni koji su se našli na strani "pobjednika" u datom trenutku.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.