Áàœîëó÷êè ñïîìåíàð: Ñïàñîâäàí 1939. ãîäèíå

Áàœà Ëóêà ó ñâå÷àðñêîì ðóõó, íàðîäà äà ìó áðî¼à íå çíàø. Î÷åêó¼ó ñå íà¼ìèëè¼è ãîñòè ìèòðîïîëèò Äîñèòå¼ è êóì öðêâå, ïðâè áàí Âðáàñêå áàíîâèíå, Ñâåòèñëàâ-Òèñà Ìèëîñàâšåâèž

ÑÏAÑÎÂÄAÍ ¼å, Âàçíåñåœå Õðèñòîâî, îâå ãîäèíå, äàí ó êî¼è ñå, ÷åòðäåñåò äàíà ïîñëè¼å Âàñêðñåœà, Èñóñ Õðèñòîñ óçíèî íà íåáî, íà î÷èãëåä ñâî¼èõ ó÷åíèêà è Ïðåñâåòå Áîãîðîäèöå. Ó öåíòðó Áàœå Ëóêå, èçìåó Áàíñêîã äâîðà è áèâøå çãðàäå Áàíñêå óïðàâå, äàíàñ Aäìèíèñòðàòèâíå ñëóæáå ãðàäà, íà ì¼åñòó ïîðóøåíîã, ïîíîâî áëèñòà âåëè÷àíñòâåíè Ñàáîðíè õðàì Õðèñòà Ñïàñèòåšà. ×åêà îñâåøòàœå, êî¼å žå, àêî Áîã äà, áèòè íà Ñïàñîâäàí 2009. ãîäèíå. Ëèñòàìî áàœîëó÷êè ñïîìåíàð, íà îâ༠âåëèêè ïðàâîñëàâíè ïðàçíèê, êðñíó ñëàâó ãðàäà Áàœå Ëóêå è ñ¼åžàìî ñå ¼åäíîã äàâíîã Ñïàñîâäàíà, 18. ìà¼à 1939. ãîäèíå. Åâî êàêî ¼å áèëî... Áàœà Ëóêà ó ñâå÷àðñêîì ðóõó, íàðîäà, øòî ó ïðàçíè÷íèì ãðààíñêèì îäè¼åëèìà, øòî ó æèâîïèñíî¼ íàðîäíî¼ íîøœè, äà èì áðî¼à íå çíàø. Òîãà äàíà îñâåøòàí ¼å Ñàáîðíè õðàì Ñâåòå òðî¼èöå ó öåíòðó ãðàäà, íà Òðãó öàðà Äóøàíà, èçìåó äâè¼å ãðàöèîçíå áè¼åëå ïàëàòå - Áàíñêîã äâîðà è Áàíñêå óïðàâå. "Ïîëèòèêà", îä ñðè¼åäå, 17. ìà¼à òå ãîäèíå, îâàêî ¼å íà¼àâèëà äîãàà¼: "Ñóòðà, íà Ñïàñîâäàí, ó Áàœî¼ Ëóöè, áèžå ñâå÷àíî îñâåžåíà ìîíóìåíòàëíà ñàáîðíà öðêâà..." Áèî ¼å òî íà¼âåžè õðàì ó ÁèÕ, òîãà âðåìåíà. Ïîçíàòè áàœîëó÷êè íîâèíàð è ïóáëèöèñòà Âóê £åëîâàö, àóòîð ïîìåíóòîã òåêñòà è èçâ¼åøòà÷ ñà îâîã äîãàà¼à, äàšå ïèøå äà ¼å íîâà Ñðïñêà ïðàâîñëàâíà Ñàáîðíà öðêâà, ïîñâåžåíà Ñâåòî¼ òðî¼èöè, "ñàãðàåíà ó ñðïñêî-âèçàíòè¼ñêîì ñòèëó, åïîõå öàðà Ëàçàðà". Òåæœà ïðàâîñëàâíèõ Ñðáà, Áàœîëó÷àíà, ïðèñóòíà ¼îø îä 16. âè¼åêà, äà ñàãðàäå öðêâó ïî ñâî¼î¼ ì¼åðè, êî¼à žå èì áèòè íà ïîíîñ è äèêó, òó è òàìî ñèëîì ïðèëèêà çàäîâîšàâàíà ïðèâðåìåíèì ð¼åøåœèìà, êîíà÷íî ¼å îñòâàðåíà. Òèõ ñâå÷àðñêèõ äàíà ãðààíèìà ñó íà ïàìåòè áèëè ñâè çàñëóæíè çà îâî âåëèêî ä¼åëî, îä, òàäà âåž áëàæåíîïî÷èâøåã ìèòðîïîëèòà áàœîëó÷êîã Âàñèëè¼à Ïîïîâèžà, çàòèì Ëàçàðà Ìèëèžà, Âóêîñàâà Ãðóáåðîâèžà, Êîñòå Äèìèòðè¼åâèžà, Ìèëåíêà Êîïðèâèöå, êî¼è ñó âðøèëè äóæíîñò ïðåäñ¼åäíèêà Ñðïñêå ïðàâîñëàâíå öðêâåíå îïøòèíå, êàî è òàäàøœåã ïðåäñ¼åäíèêà Âàñå Áîêîœèžà, ì¼åñíîã ïàðîõà Äóøàíà Ìà÷êèžà è ìíîãèõ äðóãèõ Ñðáà Áàœîëó÷àíà. Ñàáîðíà öðêâà Ñâåòå òðî¼èöå ñàãðàåíà ¼å 1928, äà áè, 15. ñåïòåìáðà èñòå ãîäèíå, íà äåñåòó ãîäèøœèöó ïðîáî¼à Ñîëóíñêîã ôðîíòà, ó œî¼ áèëà îäðæàíà ïðâà ñëóæáà Áîæè¼à. Îä 1929. ãîäèíå öðêâà ¼å áèëà ïðåäàòà ó ñëóæáó íàðîäó, èàêî ¼îø íè¼å áèëà ïîòïóíî çàâðøåíà. Õðàì ¼å èçãðàäèëî ãðàåâèíñêî ïðåäóçåžå "Òèë è Øèìèž", èç Ñëàâîíñêîã Áðîäà. Óíóòðàøœè ïðîñòîð õðàìà çàõâàòàî ¼å ïîâðøèíó îä 237 êâàäðàòíèõ ìåòàðà. Íà èçðàäó ôðåñàêà è ñëèêàðñêèõ ðàäîâà, êî¼å ñó óãëàâíîì ä¼åëî àêàäåìñêèõ ñëèêàðà Ñóõà÷åâà, Ñòðàëå, Ñòàíî¼åâèžà è Êðàòèíå, ïîä ðóêîâîäñòâîì £îâàíà Áè¼åëèžà, ñëèêàðà ñà îâèõ íàøèõ ïðîñòîðà, è ðåçáàðè¼à Äðàãóòèíà Áàðöà, çàòèì çà íàáàâêó âåëèêèõ ïîëè¼åëå¼à, åëåêòðè÷íîã ÷àñîâíèêà è åëåêòðè÷íå èíñòàëàöè¼å, óòðîøåíî ¼å ïðåêî ìèëèîí òàäàøœèõ äèíàðà, à ñâè ðàäîâè óêóïíî äî îñâåøòàœà èçíîñèëè ñó âèøå îä øåñò ìèëèîíà äèíàðà. Íà îâî âåëèêî ñëàâšå Áàœå Ëóêå è öè¼åëå Áîñàíñêå Êðà¼èíå ñòèçàëå ñó ìíîãîáðî¼íå óãëåäíå çâàíèöå. Óî÷è Ñïàñîâäàíà ó Áàœó Ëóêó ¼å äîïóòîâàî è êóì öðêâå, ïðâè áàí Âðáàñêå áàíîâèíå, Ñâåòèñëàâ-Òèñà Ìèëîñàâšåâèž, ìèíèñòàð ó ïåíçè¼è. Ïðîòà Ñâåòèñëàâ Äàâèäîâèž, è ñàì ¼åäàí îä ñëóæàø÷èõ íà îâî¼ âåëèêî¼ ìîëèòâåíî¼ ñâåòêîâèíè, îâàêî î òîìå ñâ¼åäî÷è: "Øåñíàåñòîã ìà¼à îâå ãîäèíå (1939) îòïóòîâàî ñàì ïðåêî £à¼öà íà îñâåžåœå íîâå öðêâå ó Áàœî¼ Ëóöè, ãä¼å ñàì íåêàä íåêîëèêå ãîäèíå ñëóæèî êàî ñâåøòåíèê. Òà ¼å öðêâà ïîäèãíóòà äàðåæšèâèì íàðîäíèì ïðèëîçèìà è íîâöåì îä ïðîäàòèõ íåêèõ öðêâåíèõ íåêðåòíèíà. Çèäàœå ¼å òðà¼àëî íåêîëèêî ãîäèíà, à äîâðøåíî ¼å äî ¼åñåíè 1928. ãîäèíå. Ôðåñêå, èêîíîñòàñ, ïîëè¼åëå¼è è îñòàëî, áèëî ¼å ãîòîâî òåê îâå äâè¼å çàäœå ãîäèíå. Öðêâà ¼å ñàãðàåíà è ñðïñêî-âèçàíòè¼ñêîì ñòèëó 14. ñòîëåžà, ñà ïåò êóáåòà. Âèñîêè çâîíèê îäâî¼åí ¼å îä öðêâå ñ êî¼îì ¼å ñïî¼åí ïîêðèâåíèì àðêàäàìà. Ôðåñêå ñó óñï¼åëà êîïè¼à æèâîïèñà èç ñòàðèõ íàøèõ çàäóæáèíà (Ìèëåøåâà, Ïàòðè¼àðøè¼å, Ñòóäåíèöå), ïà ñòîãà íàñ óíóòðàøœîñò îâå öðêâå ñ¼åžà íà êðàšåâñêó çàäóæáèíó íà Îïëåíöó. Îðíàìåíòèêà öðêâå ïðåäñòàâšà íàðîäíå ìîòèâå èç Áîñàíñêå Êðà¼èíå. Çáîã ñâåãà òîãà Ñàáîðíà öðêâà ó Áàœî¼ Ëóöè ñïàäà ìåó íàøå ìîíóìåíòàëíå ãðàåâèíå. Îíà ¼å ïî šåïîòè óì¼åòíè÷êå èçðàäå äî ñàäà ¼åäíà îä í༚åïøèõ öðêàâà ó ÷èòàâî¼ Êðàšåâèíè. Œåçèíà ìåëîäè÷íà çâîíà ïîêëîí ñó áëàæåíîïî÷èâøåã êðàšà Aëåêñàíäðà Ó¼åäèíèòåšà..." Íåêîëèêî äàíà ïðè¼å ïðîñëàâå, Áàœà Ëóêà ¼å áèëà ñâå÷àíî îêèžåíà. Èñïðåä õîòåëà "Ïàëàñ" è "Áîñíà", è íà æåšåçíè÷êî¼ ñòàíèöè, ïîñòàâšåíè ñó ñëàâîëóöè, à öè¼åëè ãðàä áèî ¼å èñêèžåí çàñòàâàìà, çåëåíèëîì è öâè¼åžåì. Í༚åïøå ¼å áëèñòàëà íîâà öðêâà, îáàñ¼àíà ðåôëåêòîðèìà è ðàçíîáî¼íèì ñè¼àëèöàìà. Ñâå÷àíîñò ¼å ïî÷åëà 17. ìà¼à äî÷åêîì öðêâåíîã êóìà, áèâøåã ïðâîã áàíà Âðáàñêå áàíîâèíå è ìèíèñòðà ó ïåíçè¼è Ñâåòèñëàâà Ìèëîñàâšåâèžà, ó ïåò ÷àñîâà ïî ïîäíå, ïðåä õîòåëîì "Áîñíà", êî¼åã ¼å, ó Îêó÷àíèìà, äî÷åêàëà äåïóòàöè¼à èç Áàœå Ëóêå. Íà ñðäà÷íó äîáðîäîøëèöó, Òèñà Ìèëîñàâšåâèž ¼å îäãîâîðèî ïîäóæèì è ëè¼åïèì ãîâîðîì, ó êîìå ¼å çàõâàëèî íà ñ¼à¼íîì äî÷åêó è, èçìåó îñòàëîã, ðåêàî äà ñå "ïî äóõó è æåšàìà îñ¼åžà áîñàíñêèì Êðà¼èøíèêîì, à ïî ðîåœó Íèøëè¼îì". Çàâîëèî ¼å Áîñàíñêó Êðà¼èíó êàî ¼óíà÷êî ãíè¼åçäî, ¼åð ¼å Êðà¼èíà óâè¼åê áèëà ïî òåæœè çà ñâî¼îì ñåñòðîì Ñðáè¼îì, òå çàòî ÷âðñòî â¼åðó¼å äà žå è îä ñàäà áèòè ïðîòèâ ñâàêîã ñåïàðàòèçìà è öè¼åïàœà äðæàâå. Èñòè äàí óâå÷å, ó îñàì ÷àñîâà íà æåšåçíè÷êî¼ ñòàíèöè, ñâåøòåíñòâî, ïðåäñòàâíèöè âëàñòè, Öðêâåíè îäáîð ñà Îäáîðîì çà ïðîñëàâó è ìíîøòâî íàðîäà, ñâå÷àíî ñó äî÷åêàëè Âèñîêîïðåîñâåøòåíîã ìèòðîïîëèòà çàãðåáà÷êîã Äîñèòå¼à, àäìèíèñòðàòîðà Áàœîëó÷êå åïàðõè¼å, ó¼åäíî è èçàñëàíèêà Œåãîâå ñâåòîñòè ïàòðè¼àðõà. Îäàòëå ¼å ïîâîðêà êðåíóëà íà âå÷åðœó. Ó îëòàðó ñó áèëè è ïðåîñâåøòåíè åïèñêîïè: òóçëàíñêè Íåêòàðè¼å è øèáåíè÷êè Èðèíå¼, êî¼è ñó, òàêîå èñòè äàí, äîïóòîâàëè èç Áåîãðàäà, êàî èçàñëàíèöè Ñâåòîã ñèíîäà. Íà Ñïàñîâäàí (18. ìà¼à), îäñëóæåíî ¼å ïðàçíè÷íî ¼óòðåœå ó øåñò ÷àñîâà, ó ïðèâðåìåíî¼ êàïåëè, à îñâåøòàœå öðêâå ïî÷åëî ¼å ó îñàì ÷àñîâà. Âåëè÷àíñòâåíà ëèòè¼à ïðîøëà ¼å êðîç ãëàâíå óëèöå äî êàïåëå, ãä¼å ¼å ìèòðîïîëèò Äîñèòå¼ óçåî ñâåòå ìîøòè è ïîíèî èõ ó ëèòè¼è äî íîâå öðêâå. Ó ëèòè¼è ñó èøëà îáó÷åíà ñâà òðè àðõè¼åðå¼à, 18 ñâåøòåíèêà è äâà àêîíà, à áåç îäåæäè, ó ðåäó ïî äâà, 32 îñòàëà ñâåøòåíèêà, çàòèì êðàšåâ èçàñëàíèê Ìèëèâî¼ Aëèìïèž, ìèíèñòàð Áðàíêî Ìèšóø, èçàñëàíèê âëàäèí, èçàñëàíèöè âî¼ñêå, Ñåíàòà è Íàðîäíå ñêóïøòèíå, âðøèëàö äóæíîñòè áàíà Ï. Öâåòêîâèž, öðêâåíè êóì Ñâåòèñëàâ Ìèëîñàâšåâèž, ÷ëàíîâè Åïàðõè¼ñêîã ñàâ¼åòà è öðêâåíèõ îïøòèíà, êàî è çàñòóïíèöè áàœîëó÷êå ãðàäñêå îïøòèíå, Ñðáè ñåíàòîðè è ïîñëàíèöè ñâèõ ñòðàíàêà, ÷èíîâíèøòâî è ìíîãè íàðîä, ìåó êî¼èì ¼å áèëî îêî 15.000 ñà ñòðàíå, âåžèíîì ñåšàêà èç Áîñàíñêå Êðà¼èíå. Ïîñëè¼å îïõîäà îêî öðêâå, ÷èí îñâåøòàœà îáàâèî ¼å Âèñîêîïðåîñâåøòåíè ìèòðîïîëèò Äîñèòå¼, à çàòèì ¼å ïî÷åëà ñâåòà ëèòóðãè¼à, êî¼ó ñó ñëóæèëà ñâà òðè àðõè¼åðå¼à, ñà äåñåò ñâåøòåíèêà, âåžèíîì ñà ñòðàíå, è äâà àêîíà. Êàêî ñâ¼åäî÷è ïðîòà Äàâèäîâèž, êóì ¼å çà âðè¼åìå áîãîñëóæåœà ñòà¼àî íà ïî÷àñíîì ì¼åñòó äðæåžè âåëèêó ñâè¼åžó. Çàíèìšèâî ¼å äà ¼å íàðîä íà ëèòóðãè¼ó ïóøòàí óç óëàçíèöå "¼åð ãà íè ¼åäíà òðåžèíà íè¼å ìîãëà ñòàòè ó öðêâó". Ñâå ñó îêîëíå óëèöå áèëå ïóíå ãðààíà è ñåšàêà êî¼è ñó áîãîñëóæåœå ïðàòèëè ïðåêî çâó÷íèêà. Ïðè êðà¼ó ëèòóðãè¼å, Œåãîâî âèñîêîïðåîñâåøòåíñòâî ìèòðîïîëèò Äîñèòå¼, ñà àìâîíà ¼å îäðæàî áåñ¼åäó, î çíà÷à¼ó îâå â¼åðñêå è íàðîäíå ñâå÷àíîñòè çà öè¼åëó Áîñàíñêó Êðà¼èíó. "Âåëèêè ¼å äàíàñ ïðàçíèê ãðàäà Áàœå Ëóêå, êàä õðèøžàíñòâî îâîã êðà¼à ñëàâè îíî øòî ¼å äóãî âðåìåíà î÷åêèâàëî. Õðèñòîñ ¼å ðåêàî: 'Îòèžó ¼à, à ïîñëå ìåíå äîžè žå Äóõ Ñâåòè, êî¼è žå âàñ íàó÷èòè ñâåìó ïîòðåáíîì, íàó÷èžå âàñ øòà ñó ¼åçèöè'. Øòà ¼å Áàœà Ëóêà æåëåëà, äà ñå ïî÷íå ñà æèâîòîì îâå âåëåëåïíå êàòåäðàëå, òî ¼å äàíàñ è èñïóœåíî. Îñâåøòàëè ñìî îâ༠õðàì, îäñëóæèëè ñìî äàíàñ ó œåìó ïðâó Ëèòóðãè¼ó, ïîìîëèëè ñìî ñå Áîãó è òðàæèëè ìèëîñò Œåãîâó. Ó ïðåñòî îâîã õðàìà ìåòíóëè ñìî ìîøòè ñâåòå. Òåáè, Ãîñïîäå, äà¼åìî ñâå ó ðóêå è ìîëèìî Òå äà îâ༠õðàì ïîñòàíå õðàì ìîëèòâå, ðàäîñòè è âåñåšà... Ñëàâíà Áîñàíñêà Êðà¼èíà è äàíàñ ¼å ïîêàçàëà äà ¼å îíà èñòà Áîñàíñêà Êðà¼èíà êî¼à ¼å è äîñàä áèëà. Ñëàâíà Áîñíà è ñëàâíà Õåðöåãîâèíà óìåëà ¼å äà îñòàíå íà ìåñòó êî¼å ¼î¼ ïðèïàäà è äà îòâîðåíèì îêîì ãëåäà ñóäáèíó ñâîã íàðîäà..." Ïîñëè¼å âåëè÷àœà õðèøžàíñòâà è Ïðàâîñëàâíå öðêâå, ìèòðîïîëèò Äîñèòå¼ ¼å ¼îø ðåêàî: "Ïîìîëèìî ñå Áîãó çà äóã æèâîò Œåãîâîã Âåëè÷àíñòâà Êðàšà Ïåòðà Äðóãîã, Êðàšèöå Ìàðè¼å è ÷èòàâîã Êðàšåâñêîã äîìà! Äà æèâè íàøà âî¼ñêà, ÷óâàð ¼åäèíñòâà è ïîðåòêà íàøåã! Æèâåî íàø áðàò ñåšàê è íåêà îñòàíå ïðåäàí è ÷åñòèò! Íåêà Áîã ïîæèâè íàøåã êóìà, ïðâîã áàíà Âðáàñêå áàíîâèíå è ìèíèñòðà ó ïåíçè¼è ãîñïîäèíà Ñâåòèñëàâà Ìèëîñàâšåâèžà!" Ó ¼åäàí ñàò ïîñëè¼å ïîäíå, ó ñòàðî¼ öðêâåíî¼ ïîðòè áèî ¼å ïîñòàâšåí íàðîäíè ðó÷àê, êî¼è ¼å Öðêâåíà îïøòèíà ïðèðåäèëà çà ñåšàêå. Èãðàíà ñó êîëà, ï¼åñìà ñå ðàçëè¼åãàëà äî íåêî äîáà íîžè. Ó èñòî âðè¼åìå, ó õîòåëó "Ïàëàñ", áèî ¼å áàíêåò çà áëèçó 300 çâàíèöà. Îäðæàíå ñó áðî¼íå çäðàâèöå, ìåó êî¼èìà è çäðàâèöà êóìà Ñâåòèñëàâà-Òèñå Ìèëîñàâšåâèžà. Çàõâàšó¼óžè Áàœîëó÷àíèìà íà âåëèêî¼ ÷àñòè, êî¼à ìó ¼å óêàçàíà òèìå øòî ¼å ïîçâàí äà êóìó¼å Ñàáîðíî¼ öðêâè, è íà"îäóøåâšåíîì äî÷åêó", ïðâè áàí Âðáàñêå áàíîâèíå ¼å èñòàêàî ñâî¼ó âåëèêó šóáàâ ïðåìà îâîì èñòîðè¼ñêè çíà÷à¼íîì ¼óíà÷êîì êðà¼ó è èñêðåíó îäàíîñò ïðåìà ñòàíîâíèøòâó Áàœå Ëóêå è öè¼åëå ðîäîšóáèâå áàíîâèíå Ïåòðà Ìðêîœèžà. "Áèžå òî", êàêî ïèøå ó ñâî¼î¼ ìîíîãðàôè¼è î áàíó Ìèëîñàâšåâèžó Çîðàí Ïå¼àøèíîâèž, "ïîñšåäœè ñóñðåò ãðàäà êî¼è ¼å ïðåäîäðååí äà ó ñâîì èìåíó íîñè áàíà, è áàíà, êî¼è žå äîâè¼åêà ó ñåáè íîñèòè îâ༠ãðàä". Ó òðè ÷àñà ïîñëè¼å ïîäíå, ó Íàðîäíîì ïîçîðèøòó, äàòà ¼å áåñïëàòíà ïðåäñòàâà çà íàðîä, à ó äåâåò óâå÷å, èãðàíà ¼å ñâå÷àíà ïðåäñòàâà "×ó÷óê Ñòàíà". Ó òîêó äàíà, êóì Ñâåòèñëàâ Ìèëîñàâšåâèž, êàî è ìíîãîáðî¼íè âåëèêîäîñòî¼íèöè êî¼è ñó ó÷åñòâîâàëè íà ñâå÷àíîñòè, îñòàëî ãðààíñòâî è ñåšàöè, ðàçãëåäàëè ñó è äàðèâàëè íîâîñàãðàåíó öðêâó. Õîòåë "Áàëêàí" Ìíîãå ¼å äîãàà¼å çàïàìòèëà îâà êóëòíà çãðàäà, ïîðóøåíà 1930. ãîäèíå, çà¼åäíî ñà çãðàäîì ó êî¼î¼ ¼å áèëà Áðàìåðîâà àïîòåêà, äà áè íà òîì ì¼åñòó áèëà ñàãðàåíà ïàëàòà Áàíñêå óïðàâå £ÅÄÍA îä íåçàîáèëàçíèõ áàœîëó÷êèõ ïðè÷à ñâàêàêî ¼å îíà î õîòåëó "Áàëêàí", ¼åäíîì îä ÷óâåíèõ îâäàøœèõ çãðàäà óãëîâêè ñà êóïîëàìà, ñ êðà¼à äåâåòíàåñòîã è ïðâå ïîëîâèíå äâàäåñåòîã âè¼åêà, îä êî¼èõ ñå äî äàíàñ îäðæàëà ñàìî äîñêîðàøœà Ãðàäñêà ïèâíèöà, ñàäà ïîñëàñòè÷àðíèöà. Ìíîãå ¼å äîãàà¼å çàïàìòèëà îâà êóëòíà çãðàäà, ïîðóøåíà 1930. ãîäèíå, çà¼åäíî ñà çãðàäîì ó êî¼î¼ ¼å áèëà Áðàìåðîâà àïîòåêà, äà áè ñå íà òîì ì¼åñòó ñàãðàäèëà ïàëàòà Áàíñêå óïðàâå. Õîòåë "Áàëêàí" áèî ¼å âëàñíèøòâî Ñðïñêå ïðàâîñëàâíå öðêâåíå îïøòèíå Áàœà Ëóêà, êî¼à ¼å íîâàö äîáè¼åí çà òó íåêðåòíèíó óãðàäèëà ó äîâðøåòàê òàäà òåê ñàãðàåíå Ñàáîðíå öðêâå Ñâåòå òðî¼èöå. Èïàê, Áàœîëó÷àíè ñó ñå òåøêî ïîìèðèëè ñà ðóøåœåì îâîã ñèìáîëà ãðàäà, ìàäà ¼å, ïðåìà ñâ¼åäî÷åœó áàíà Ìèëîñàâšåâèžà, ïðè¼å ðóøåœà õîòåëà ìàëî îñòàëî îä œåãîâîã ïðâîáèòíîã ñ¼à¼à è êóëòóðíå óëîãå. Šåïîòà îâå ãðàåâèíå è œåíà ðàçèãðàíîñò ñà÷óâàíà ¼å íà áðî¼íèì ðàçãëåäíèöàìà. Êàî øòî ñå âèäè, èñòî÷íà ôàñàäà "Áàëêàíà" áèëà ¼å ó Ãîñïîäñêî¼, à ñ¼åâåðíà ó óëèöè êî¼à ¼å âåçèâàëà Ãîñïîäñêó ñà Öàðñêèì äðóìîì. Ãëàâíè óëàç íàëàçèî ñå íà ñ¼åâåðîèñòî÷íîì äè¼åëó çãðàäå, íàïðàâšåíîì êàî îâàëíè ïðîäóæåòàê, èçíàä êîãà ¼å áèî áàëêîí. Áèëà ¼å òî ìîäåðíà çãðàäà ñà âèñîêèì ïàðòåðîì, ãä¼å ñó ñå íàëàçèëè ðåñòîðàí è êàôàíà ñà âåëèêèì ïðîçîðèìà. Ïîñ¼åòèîöè ñó, ïè¼óöêà¼óžè êàôó è ïèžå, ÷èòàëè íîâèíå è ÷àñîïèñå, è óñïóò ïðàòèëè øòà ñå íàïîšó äåøàâà. Ó ñâè¼åòëèì, ëè¼åïî óðååíèì ñàëàìà, êî¼å ñó ìîãëå äà ñå ñàñòàâå ó ¼åäèíñòâåí ïðîñòîð, îäðæàâàíå ñó çàáàâå è äðóøòâåíà ñè¼åëà. Ó âåžèíè ¼å ó÷åñòâîâàëî è Ñðïñêî ï¼åâà÷êî äðóøòâî "£åäèíñòâî", áèëî êàî äîìàžèí, èëè êàî ãîñò. Òàêî, íà ïðèì¼åð, õðîíè÷àðè áèšåæå äà ¼å çà âðè¼åìå âåëèêîã òðîäíåâíîã ñëàâšà ïîâîäîì îñâåøòàœà çàñòàâå "£åäèíñòâà", 1905. ãîäèíå, îâî äðóøòâî äî÷åêàëî ñâî¼å ãîñòå óïðàâî ó ïðîñòîðè¼àìà ðåïðåçåíòàòèâíîã çäàœà òåê ñàãðàåíîã õîòåëà "Áàëêàí". Áåñïðè¼åêîðíà ÷èñòîžà, öâè¼åžå ñâóäà íàîêîëî, çèäíå è ñòîëíå ëàìïå, âåëèêå ïåžè è êàìèíè, îáåçá¼åèâàëè ñó äà ñå ñâè êî¼è äîó "ñâ¼åòñêè" îñ¼åžà¼ó. Ïîðåä òîãà, çàêóïàö õîòåëà Íèêî Óçóíîâèž, ó "ÎòàŸáèíè" èç àâãóñòà 1907. ãîäèíå, íóäèî ¼å ñâî¼èì ãîñòèìà òðèäåñåòàê äíåâíèõ íîâèíà è ÷àñîïèñà, ìåó êî¼èìà ñó áèëè è "Ñðïñêà ðè¼å÷", "Íàðîä", "Ìóñàâàò", "Âðà÷ ïîãàà÷", "Áðàíêîâî êîëî", "Áîñàíñêà âèëà", "Íîâà èñêðà", "ÎòàŸáèíà", "Íàðîäíå íîâèíå", "Ñàðà¼åâñêè ëèñò", "Íåóå Ôðåèå Ïðåññå", "Äèå Çåèò", "Ïîëèòèê", "Òàãåñïîñò"... Ðåñòîðàí "Áàëêàí" ìîãàî ¼å äà ñå ïîõâàëè è äîáðîì êóõèœîì, îìèšåíîì ó ãóðìàíñêèì êðóãîâèìà. Òî÷èëî ñå, ó òî âðè¼åìå âåž ÷óâåíî, òðàïèñòè÷êî ïèâî è ìíîãà äðóãà, ñâ¼åòñêè ïîçíàòà. Çà âðè¼åìå ñâîã áîðàâêà ó Áàœî¼ Ëóöè, Ïåòàð Êî÷èž ¼å ãîòîâî ñâàêîäíåâíî, ó ñëîáîäíèì ÷àñîâèìà, ñ¼åäèî ó êàôàíè "Áàëêàíà", ì¼åñòó îêóïšàœà áàœîëó÷êèõ èíòåëåêòóàëàöà. Òó ¼å, ó äðóøòâó ñâî¼èõ ñàðàäíèêà, ïðîôåñîðà Âëàäèìèðà Ñêàðèžà, Âàñå Ãëóøöà, Âóêîñàâà Ãðóáåðîâèžà, Êîñòå Ìà¼êèžà, Ðèñòå Òîìèžà... è îñòàëèõ âèåíè¼èõ Áàœîëó÷àíà, ðàçãîâàðàî î íàðîäíèì ïîñëîâèìà, î "ÎòàŸáèíè", äîöíè¼å è î "Ðàçâèòêó", î ïðîøëîñòè è áóäóžíîñòè Áîñàíñêå Êðà¼èíå, ïîñåáíî œåãîâîã ðîäíîã Çìè¼àœà. Õîòåë "Áàëêàí" áèî ¼å è ïðâî ì¼åñòî ãä¼å 1918. ãîäèíå Êî÷èžåâ "£àçàâàö ïðåä ñóäîì" èçâåäåí ó îðèãèíàëó, ïðåä âèøå ñòîòèíà Áàœîëó÷àíà, ñâèõ êîíôåñè¼à. Áèî ¼å òî ïðâè ïóò ïîñëè¼å 1906. ãîäèíå, êàäà ¼å Çåìàšñêà âëàäà ÁèÕ çàáðàíèëà ¼àâíî ïðèêàçèâàœå îâîã íà¼ïîçíàòè¼åã Êî÷èžåâîã ä¼åëà. Ðàäìèëà ÊÓËÓ͏ȣA

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.