Ne propustite nebeski spektakl: Evo gdje će se pomračenje Sunca najbolje vidjeti iz BiH i Srbije

Glas Srpske 10.08.2026 21:45

Foto: Agencije | Ilustracija

Ljubitelje astronomije u srijedu, 12. avgusta očekuje pravi nebeski spektakl – potpuno pomračenje Sunca koje će biti vidljivo duž uske zone koja se proteže od Arktičkog okeana, preko Grenlanda, Islanda i Atlantskog okeana, do Španije i manjeg dijela Portugalije.

U Srbiji i BiH pomračenje neće biti potpuno, ali će se moći posmatrati djelimično, i to neposredno pred zalazak Sunca.

Prema podacima NASA, djelimično pomračenje biće vidljivo i u velikom dijelu Evrope, sjeverne Afrike, Kanade i sjevernih dijelova Sjedinjenih Američkih Država.

Kako će se pomračenje vidjeti u BiH?

I u Bosni i Hercegovini biće moguće posmatrati djelimično pomračenje, ali će vidljivost u velikoj mjeri zavisiti od položaja posmatrača i konfiguracije terena.

U Sarajevu će pomračenje, prema astronomskim proračunima, početi oko 19.28 časova, a maksimum će dostići oko 19.52 časa. Tada će biti pomračeno oko 35,49 odsto Sunčevog diska.

Međutim, zbog toga što se pomračenje dešava neposredno pred zalazak Sunca, planine i drugi objekti mogu potpuno zakloniti pogled.

Kada počinje pomračenje Sunca u Srbiji?

U Beogradu će djelimično pomračenje Sunca početi 12. avgusta u 19.26 časova, a najveća faza očekuje se u 19.45 časova.

Pomračenje će trajati oko 23 minuta, sve do zalaska Sunca oko 19.49 časova.

Prema podacima za Srbiju, pomračenje će početi nešto ranije, oko 19.24 časa, zavisno od lokacije posmatrača.

Gdje će se najbolje vidjeti u BiH?

Za posmatranje će biti potreban potpuno otvoren pogled prema zapadnom ili sjeverozapadnom horizontu.

Prema objašnjenju Astronomskog društva „Orion“, uslovi neće biti jednaki u svim gradovima.

Manje povoljni mogu biti:

Sarajevo;
Zenica;
Travnik;
Konjic.

Razlog su planine i konfiguracija terena koje mogu zakloniti Sunce u trenutku kada bude blizu horizonta.

Bolji uslovi mogli bi biti u:

Banjaluci;
Prijedoru;
Bijeljini.

Dobra opcija je i izlazak na obližnje brdo, planinu ili ravnicu, odakle postoji nesmetan pogled prema zapadu.

Zašto će prizor biti posebno atraktivan?

Ovo pomračenje biće zanimljivo i zbog toga što se dešava gotovo u vrijeme zalaska Sunca.

Kada se Sunce nalazi nisko iznad horizonta, ljudskom oku ono može izgledati veće nego kada je visoko na nebu. Zbog toga bi djelimično pomračenje, u kombinaciji sa zalaskom Sunca, moglo stvoriti posebno upečatljiv prizor.

Važno: Sunce se tokom pomračenja ne smije posmatrati direktno bez odgovarajuće zaštite za oči. Obične sunčane naočare nisu dovoljne za bezbjedno posmatranje.

Šta je potpuno pomračenje Sunca?

Pomračenje Sunca nastaje kada se Mjesec nađe između Zemlje i Sunca i zakloni dio ili cijeli Sunčev disk.
Kada Mjesec potpuno prekrije Sunce za posmatrače koji se nalaze u uskoj zoni njegove sjenke, govorimo o potpunom pomračenju.
Upravo takav prizor 12. avgusta biće dostupan na dijelovima Grenlanda, Islanda, sjevera Rusije, Atlantskog okeana, Španije i manjeg dijela Portugalije.
U većem dijelu Evrope, uključujući BiH i Srbiju, vidjeće se samo djelimična faza.

Na potpuno pomračenje iz BiH čekaće se do 2081. godine

Iako se pomračenja Sunca na globalnom nivou dešavaju nekoliko puta godišnje, potpuno pomračenje vidljivo sa jedne određene lokacije mnogo je rjeđa pojava.

Prema navodima Astronomskog društva „Orion“, sljedeće potpuno pomračenje Sunca koje će biti vidljivo sa teritorije Bosne i Hercegovine i šireg regiona očekuje se tek 3. septembra 2081. godine.

Prije toga, potpuno pomračenje biće moguće vidjeti u južnoj Španiji i Egiptu 2. avgusta 2027. godine.

Nakon pomračenja stižu Perseidi

Nebeski spektakl 12. avgusta neće biti završen zalaskom Sunca.

U noći između 12. i 13. avgusta očekuje se maksimum meteorske kiše Perseidi, jedne od najpoznatijih i najatraktivnijih meteorskih kiša tokom godine.

Perseidi nastaju kada Zemlja prolazi kroz oblak sitnih čestica koje je za sobom ostavila kometa Svift-Tatl. Kada te čestice uđu u Zemljinu atmosferu, zagrijavaju se i stvaraju svijetle tragove na noćnom nebu, poznate kao meteori ili „zvjezde padalice“.

U uslovima tamnog neba, daleko od gradske rasvjete i uz povoljne vremenske uslove, moguće je vidjeti više desetina meteora na sat.

Tako će ljubitelji astronomije u samo nekoliko sati imati priliku da posmatraju dva zanimljiva nebeska fenomena – djelimično pomračenje Sunca i maksimum Perseida.