Naučnici ponovo pronašli izgubljeni kontinent

Geonaučnici su potvrdili postojanje „Zelandije“, ogromnog komada kopna koji se prije više od 20 miliona godina odvojio od drevnog superkontinenta Gondvane i gotovo u potpunosti nestao ispod površine okeana. Iako je prvi put zabilježen još u 17. vijeku, ovaj misteriozni „izgubljeni kontinent“ tek sada dobija punu naučnu potvrdu.

Prema portalu indy100, Zelandija se prostire na čak 4,9 miliona kvadratnih kilometara, što je približno veličina Indije. Čak 93 odsto njenog tla nalazi se pod vodom, u Tihom okeanu, istočno od Australije i južno od Pacifičkih ostrva. Samo mali dio kopna, današnji Novi Zeland i Nova Kaledonija, izranjaju iz okeana kao vidljivi ostaci nekadašnje kopnene mase.

„Zelandiju“ je prvi otkrio holandski istraživač Abel Tasman još 1642. godine, u potrazi za mitskom „Terra Australis“, zamišljenim južnim kontinentom za koji su tadašnji geografi vjerovali da mora da postoji kako bi „uravnotežio“ kopnene mase sjeverne hemisfere. Iako Tasman nikada nije kročio na tlo današnjeg Novog Zelanda, njegovo ime ostalo je upisano u istoriji kao prvog Evropljanina koji je otkrio dijelove ovog područja.

Danas, međutim, naučnici smatraju da Zelandija nije samo geološka zanimljivost, već pravi, osmi kontinent svijeta.

Zvanično priznat kontinent

„Zelandija je sada zvanično priznata kao osmi kontinent na Zemlji,“ prenosi Times Now, pozivajući se na najnovija istraživanja objavljena u Geological Society of America Bulletin.

„Ovo otkriće je izuzetno važno, jer nam pokazuje koliko je dinamična i promjenljiva istorija Zemljine kore,“ izjavio je geolog Endi Taloh iz GNS Science na Novom Zelandu, koji je bio dio tima koji je mapirao kontinent.

„Zelandija je bila dio Gondvane, zajedno s Antarktikom, Australijom i dijelovima Južne Amerike, Afrike i Indije. Vremenom se razdvojila i potonula, ali nikada nije nestala.“

Naučnici su do ovih saznanja došli zahvaljujući naprednim satelitskim mapiranjima i seizmičkim istraživanjima koja su omogućila precizno mjerenje debljine Zemljine kore ispod okeana. Otkriveno je da Zelandija ima sopstvenu geološku strukturu i sastoji se od kontinentalne kore koja je znatno deblja od okeanske, što je jedan od ključnih kriterijuma za priznavanje kontinenta, piše Dejli mejl.

Potonula prije 23 miliona godina

„Ovo je rijetka prilika da u 21. vijeku otkrijemo nešto tako veliko, doslovno veličine kontinenta,“ rekao je profesor Nik Mortimer, vodeći istraživač u timu.

„Većina ljudi misli da su svi dijelovi svijeta već odavno ucrtani na mapi, ali Zelandija nam pokazuje koliko još uvijek ne znamo o sopstvenoj planeti.“

Zelandija je vjerovatno počela da tone prije oko 23 miliona godina, kada su tektonske sile počele da razdvajaju južni dio Gondvane. Danas se njeno podmorje smatra jednom od najzanimljivijih geoloških zona na svijetu, bogatom mineralima i sedimentima koji čuvaju tragove drevnih životnih oblika.

Za mnoge naučnike, ovo otkriće je podsjećanje da istorija Zemlje nije statična. „Kontinenti nisu fiksni,“ zaključuje Taloh.

„Pomjera se sve – planine, okeani, kopno. Zelandija je samo najnoviji dokaz da je naša planeta neprekidno u pokretu.“

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.