Komete vidljive samo jednom u 1.000 godina prolaze pored Zemlje

Glas Srpske
Dodaj glassrpske.com kao Google izvor
Foto: Tanjug/AP

Dvije novootkrivene komete ovog oktobra ukrašavaju noćno nebo u spektakularnom nebeskom plesu, dok se najviše približavaju Zemlji u posljednjih nekoliko stotina godina.

Ledeni gosti iz dubina svemira

Komete su sačinjene od leda, zamrznutih gasova i stijena. Kada se približe zvijezdama poput Sunca, toplota izaziva oslobađanje gasova i prašine, stvarajući njihove prepoznatljive repove koji sijaju milionima kilometara kroz svemir.

Naučnici su prvu kometu, C/2025 A6 Lemon, uočili 3. januara, dok je C/2025 R2 SWAN otkrivena 10. septembra, tokom njenog bliskog prolaska pored Sunca.

Komete koje ćemo gledati samo jednom u životu

Za ljubitelje zvijezda i posmatrače neba, ovo je savršen trenutak da uoče ove nebeske pojave dvogledom ili teleskopom. Oba tijela imaju dugoperiodične orbite, što znači da će se vratiti tek nakon više vijekova.

∎ Kometa SWAN neće ponovo biti vidljiva narednih 650–700 godina.
∎ Kometa Lemon će se vratiti tek za oko 1.300 godina.

- SWAN se može vidjeti samo u ranim večernjim satima, dok je Lemon trenutno vidljiva pred svitanje, ali će uskoro sijati i u večernjem nebu - pojašnjava astronom Kvanži Je sa Univerziteta u Merilendu, piše CNN.

 

 

 

Vremenske kapsule Sunčevog sistema

Komete dugog perioda većinu svog postojanja provode na ledenim rubovima našeg Sunčevog sistema – u takozvanom Oortovom oblaku.
Prema riječima astronomkinje Keri Holt iz opservatorije „Las Cumbres“, one su formirane prije više milijardi godina, u blizini giganata poput Jupitera i Saturna.

- Kada se ponovo približe Suncu, njihov led počinje da isparava i otkriva nam najstarije materijale – izvorne građevne blokove našeg sistema - objašnjava Holt.

Dvostruki prizor kometa: Sjever i Jug gledaju različito nebo

Kometa Lemon biće lakše vidljiva na sjevernoj hemisferi, dok SWAN više favorizuje južnu hemisferu. Lemon će tokom novembra postati još sjajnija, dok će SWAN postepeno blijediti.

– „Kometa Lemon će u novembru i decembru nestati iza Sunca, a potom će biti vidljiva samo sa južne hemisfere -, dodaje Je.

 

 

 

Kako su otkrivene nove komete

Ukrajinski astronom amater Vladimir Bezugli otkrio je kometu SWAN analizirajući snimke instrumenta Solar Wind ANisotropies (SWAN) na letjelici Solar and Heliospheric Observatory – zajedničkom projektu NASA-e i Evropske svemirske agencije.

Kometa Lemon otkrivena je u Arizoni, u okviru projekta Catalina Sky Survey, koji finansira NASA i koji redovno skenira noćno nebo u potrazi za objektima blizu Zemlje.

Kometa koju ćemo vidjeti golim okom

„Lemon bi mogla biti jedna od najboljih kometa godine – dovoljno svijetla da se vidi i bez teleskopa, sa tamnih lokacija“, ističe Karson Fuls, direktor Catalina Sky Surveyja.

Prema njegovim riječima, najbolje vrijeme za posmatranje biće oko 20. oktobra, kada će Mjesec biti ispod horizonta i neće ometati vidljivost.

Savjeti za posmatrače neba

Astronomkinja Holt savjetuje da se komete posmatraju izvan gradova, na mjestima bez svjetlosnog zagađenja, i po mogućnosti dvogledom.

Postoje brojne besplatne aplikacije i planetarijumski programi, poput Stellarium ili KStars, koji u realnom vremenu pokazuju gdje se komete nalaze.

Trenutno je Lemon vidljiva malo ispod sazviježđa Velikog medvjeda, kaže profesor Tedi Kareta sa Univerziteta Vilanova.

A ako nebo ne bude vedro, Projekat virtuelnog teleskopa će 20. oktobra emitovati uživo prikaz obje komete iz Mančana u Italiji.

 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.

Najnovije vijesti iz rubrike