Oživljene slikarske boje vremena

Izložba slika jednog od velikana srpske umjetnosti Pavla – Paje Jovanovića, koja je otvorena u srijedu povodom 150. godišnjice njegovog rođenja u Galeriji Srpske akademije nauka i umetnosti, privukla je veliki broj poštovalaca njegovog djela.

Na izložbi pod nazivom "Paja Jovanović/Paul Joanowitch " predstavljeno je 97 djela nastalih u rasponu više od pet decenija umjetnikovog života.

Postavku čine, pored najpoznatijih Jovanovićevih djela, i ona koja su malo poznata široj javnosti, a koncept je da svaku sliku prati skica, kroki ili mala studija koja je prethodila nastanku konačnog djela. Kroz taj proces se vidi studioznost i posvećenost autora, što ovu izložbu čini posebnom.

Na izložbi su predstavljene četiri ključne teme slikarevog opusa: žanr kompozicije - između Balkana i Orijenta, istorijsko slikarstvo, portreti i religiozno slikarstvo, u izbor su uključena dobro poznata i čuvena ostvarenja nastala za izlaganje, ali i pojedine slike nastale u Jovanovićevoj privatnoj sferi, na osnovu kojih se okriva da su neke velike teme bile i predmet njegovog intimnog promišljanja.

Najpoznatija djela Paje Jovanovića su "Seoba Srbalja", "Kićenje nevjeste", "Zbor ustanika u Takovu"…

Postavku prati studijski katalog čiji je autor dr Miroslav Dimitrijević.       

- Govori se da je Dositej Obradović doneo Evropu u Srbiju, da je Vuk Karadžić Srbiju odneo u Evropu, a Paja Jovanović je bio i u Srbiji i u Evropi, i to je ono što je važno u tumačenju njegovog dela - rekao je ministar kulture Srbije Nebojša Bradić. 

On je istakao da je Jovanović svojim vrhunskim djelima prevazilazio pojedinačno i opšte, i da je na taj način došao do univerzalnog.

Izložena djela su iz zbirki Narodnog muzeja u Beogradu, Muzeja grada Beograda, Galerije Matice srpske u Novom Sadu, Umetničke zbirke SANU, Narodnog muzeja Pančevo, Narodnog muzeja u Zrenjaninu, Zadužbine kralja Petra Prvog na Oplencu, Istorijskog muzeja Srbije i iz privatnog vlasništva.

Izložba će biti otvorena do 21. februara 2010. godine, a tokom njenog trajanja biće organizovani različiti programi namijenjeni publici svih generacija – predavanja, stručna vođenja, projekcije filmova i aktivnosti Dečijeg kluba Narodnog muzeja.

Paja Jovanović rođen je u Vršcu 1859. godine, u porodici profesionalnog fotografa. Prvo likovno obrazovanje stekao je u rodnom gradu, a kao mladić otišao je u Beč, gdje je diplomirao na Umjetničkoj akademiji.

Često je putovao po Balkanu, naročito po Crnoj Gori, primorju, Albaniji, BiH, južnoj i istočnoj Srbiji. Pun utisaka sa tih putovanja po povratku je slikao žanr slike. Za sliku "Ranjeni Crnogorac", izloženu na godišnjoj izložbi Akademije u Beču 1883. godine, dobio je prvu nagradu i carsku stipendiju, a ubrzo potom zaključio je ugovor sa trgovcem Valisom, za Frenč galeriju u Londonu. Godine 1895. Jovanović je dobio dvije značajne porudžbine za Milenijumsku izložbu koja je trebalo da bude održana u Budimpešti 1896. Prva porudžbina bila je od patrijarha Georgija Brankovića, da izradi grandioznu istorijsku kompoziciju "Seoba Srba pod patrijarhom Čarnojevićem", a druga od vršačke opštine za sliku "Vršački triptihon".

Vlada Kraljevine Srbije poručila mu je oko 1900. godine, za Svjetsku izložbu u Parizu, da izradi istorijsku kompoziciju "Krunisanje cara Dušana 14. aprila 1346. godine", za koju je dobio zlatnu medalju. Paja Jovanović umro je 1957. godine u Beču, a urna sa njegovim pepelom, po njegovoj želji, prenijeta je u Beograd. Muzeju grada Beograda Paja Jovanović je zavještao legat.

Obilježavanje jubileja ovog velikog slikara odvija se pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture Srbije.

Slikar svih prestonica

Ministar kulture Srbije Nebojša Bradić podsjetio je da je Jovanović jedan od najuglednijih srpskih slikara, koji je još kao student na Bečkoj akademiji umjetnosti dobio brojne nagrade koje su mu otvorile vrata ka evropskoj umjetničkoj sceni i da njegovo slikarstvo na poseban način predstavlja Srbiju. On je podsjetio da se za Jovanovića govorilo da je jednu sliku počinjao u jednoj prestonici, završavao je u drugoj, izlagao u trećoj, a prodavao u četvrtoj.      

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.