Kultura Republike Srpske u 2012. godini: Otvaranje Andrić grada i izložba Šumanovića

Kulturnu scenu Republike Srpske u 2012. obilježili su brojni događaji, a godina će ostati zapamćena po otvaeanju Andrić grada i snimanju filma “Falsifikator” reditelja Gorana Markovića.

Andrić grad

Događaj koji će se sasvim sigurno dugo pamtiti je otvaranje Andrić grada za posjetioce, a samo prvog dana posjetiloga je oko 500 gostiju.

Posjetioci mogu da prošetaju glavnom ulicom - Korzom, pogledaju građevine Andrićevog instituta, Gradske kuće, hotela, robne kuće, kao i druge objekte građene po uzoru na građevine iz doba srednjovjekovne srpske istorije i vremena austrougarske vladavine.

Tim graditelja, po instrukcijamap roslavljenog srpskog režisera Emira Kustu rice, uspio je da praktično završi centralni dio Andrić grada sa glavnom ulicom, bioskopom, pozorištem, knjižarom i drugim građevinama, kao i da završi veleljepni Trg Nikole Tesle nakome domini ra 2,4 metra visok spome nik nobelovcu Ivi Andri ću, rad akademskog vajara Milanka Mandića.

- Grad koji nasta je na ušću Rzava u Drinu biće mjesto stvaralaštva, umjetnosti i pomirenja - poručio je Kusturica.

Na Vidovdan, 28. juna, obilježena je godišnjica od početka radova na izgradnji Andrić grada.

- Andrić grad je delo velike odanosti umetnika umetniku kakvu svet nije video - istakao je književnik Matija Bećković.

Godina jubile ja Ive Andrića zvanično je završe na 9. oktobra okupljanjem kod spomenika na Andrićevom vencu u Beogradu, na mjestu gdje je otkrivanjem piščevog citata počelo i obilježavanje jubileja.

Falsifikator

„Falsifikator“ je film čiji je veći dio snimljen u Laktašima i okolini, a u filmskoj ekipi osim poznatih imena srpskog glumišta su i glumci iz Republike Srpske. Posebnu zanimljivost filmu daje činjenica da je pisan po scenariju inspirisanim životom oca glumca Tihomira Stanića koji tumači naslovnu ulogu, falsifikatora Anđelka.

Branka Katić, Svetozar Cvetković, Aleksandar Stojković, Boris Šavija, samo su neki od glumaca koji su na filmskom setu odigrali neke od ključnih scena. Cijela ekipa vratila se filmskom pričom u 1968. godinu, vrijeme radnje “Falsifikatora”, koji govori o Anđelku koji je pravio lažne diplome. Film će nastati u produkciji “Drina filma” iz Beograda i “Balkan filma” iz Kozarske Dubice, u saradnji sa Radio-televizijom Republike Srpske.

Publika će imati priliku da pogleda priču o tome kako je počeo raspad Jugoslavije, odnosno šta se dešavalo 1968. godine kada je glavni lik, Anđelko, falsifikovao diplome i ko su to bili ljudi koji su zajedno sa njim boravili u zatvoru. Oni koji pogledaju film vidjeće šta su nekada bili, a šta su danas falsifikati u našem društvu.

Jedan od velikih događaja u Srpskoj 2012. bilo je gostovanje pank opere “Doma za vešanje”. Spektakl kakav se rijetko viđa na “Borčevom” stadionu u Banjaluci izveli su Milica Todorović, Stevan Anđelković, Ivan Jevtović, Gorica Popović... Brojna glumačka ekipa, muzika Dejana Sparavala, Neleta Karajlića i Stribora Kusturice, vrhunska scenografija, slike koje se smjenjuju na sceni, podigli su na noge nekoliko hiljada Banjalučana.

Izdavaštvo

I za pjesnike iz Republike Srpske 2012. bila je značajna, jer se u “Antologiji srpske poezije (1847-2000)” autora Nenada Grujičića našlo 26 autora iz Srpske. Reprezentativna “Antologija” ima 980 strana, a obuhvatila je 290 pjesnika - počev od Branka Radičevića do pjesnika današnjih dana. Štampana je povodom 165 godina od izlaska prve knjige Branka Radičevića u Beču 1847. godine.

U izdavaštvu Republike Srpske proteklu godinu obilježio je 20. rođendan Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva Istočno Sarajevo koji je tim povodom ustanovio književnu nagradu “Zlatna sova” za najbolji neobjavljeni roman. Najbolji rukopis biće nagrađen sa 15.000 maraka, poveljom i objavljivanjem knjige.

I 2012. održani su brojni festivali, pozorišne i filmske premijere, koncerti klasične i etno muzike, otvorene su različite izložbe, promovisane knjige i književni časopisi.

Muzički jubileji

Ženski kamerni hor “Banjalučanke” održao je jubilarni koncert u decembru kojim je obilježio trideset pet godina postojanja i uspješnog umjetničkog rada. Srpsko pjevačko društvo “Jedinstvo” godišnjim koncertom u decembru najavilo 120. rođendan društva.

Izložba Save Šumanovića

Izložba slika najvažnijeg srpskog slikara prve polovine 20. vijeka, Save Šumanovića otvorena je u julu u Muzeju savremene umjetnosti Republike Srpske. Velika izložba bila je poklon Republici Srpskoj koja je u 2012. godini proslavila 20 godina postojanja. Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske imao je 4.000 posjetilaca u prve dvije sedmice od otvaranja izložbe slika što je rekordna posjećenost u istoriji ove institucije.

Studentsko pozorište

Banjalučko Studentsko pozorište predstavilo je u oktobru izložbom “Rekonstrukcija” novi izgled scene ovog teatra. Ovo pozorište u decembru je zatvorilo uspješnu 36. sezonu u kojoj je održano 11 premijera i oko 90 repriza, a koje je pratilo više od 10.000 gledalaca.

Skulptura “Drvo života”

Akademski slikar Milivoje Unković poklonio je u decembru svoju skulpturu “Drvo života” Radio-televiziji Republike Srpske. “Drvo života” svoje mjesto je našlo u Parku skulptura ispred RTV doma. Skulptura je je napravljena od čeličnih i metalnih ploča, a montirana je na armiranobetonskoj stopi.

Slikarske kolonije

Umjetnička kolonija “Pliva”, u organizaciji LTG galerije, i ove godine održana je na izvoru Plive kod Šipova, a okupila je umjetnike iz Njemačke, Španije, Srbije, RS i BiH. Međunarodna likovna kolonija Rakani kod Novog Grada tradicionalno je u avgustu okupila stvaraoce koji slikaju pored rijeke Une. I Međunarodna likovna kolonija “Lastva - Trebinje 2012”, privukla je 14 slikara. Sedmi tradicionalni saziv Likovne kolonije “Lasta” otvoren je u Kulturnom centru u Laktašima izložbom slika nastalih na prethodnom sazivu.

Grafički dizajn

Dvije decenije grafičkog dizajna u Republici Srpskoj obilježene su u Muzeju savremene umjetnosti RS. Izloženi su radovi grafičkih dizajnera Srpske pod nazivom “BANjALOOK 3”, a Muzej savremene umjetnosti RS obilježio je i 41. godišnjicu postojanja.

Kultura u digitalnom obliku

Briselska filharmonija postala je 2012. prvi tablet-orkestar na svijetu jer su notne sveske zamijenili ovim modernim uređajima. Sveske sa notama polako odlaze u istoriju. Drame poput “Romeo i Julija” i “Magbet” oživjele su na ajfon aplikacijama zahvaljujući izdavačkoj kući “Kembridž universiti pres”.

Dari Sekulić “Aleksa Šantić”

Nagrada “Aleksa Šantić” uručena je u novembru pjesnikinji Dari Sekulić i time su završene “Šantićeve večeri poezije 2012”. Sekulićevoj je priznanje dodijeljeno za cjelokupno pjesničko djelo.

“NIN-ova” nagrada

Slobodan Tišma dobio je 2012. godine nagradu za roman “Bernardijeva soba”. Riječ je o prozno-poetskom melanžu, pripovijesti i refleksiji o muzici i slikama, alhemijskim pretapanjima događaja, razmišljanja, boja i oblika, namještaja, sobe, grada i okeana.

Sajmovi knjige u Banjaluci i Beogradu 

Međunarodni sajam knjige “Banja Luka 2012” u organizaciji “Glasa” održan je u septembru u dvorani “Borik”. Velika smotra pisane riječi predstavila je više od 100 izdavača iz Republike Srpske, FBIH, Srbije, Crne Gore, Hrvatske, Slovenije, Bjelorusije i drugih zemalja iz regiona. Takođe, u oktobru je održan Međunarodni sajam knjiga u Beogradu. Na najvećoj književnoj smotri u regionu i jednog od najvećih sajmova knjiga u Evropi, bilo je oko 800 učesnika, među kojima 489 direktnih izlagača, od toga 60 iz inostranstva.

“Tamburica fest”

Svjetski festival “Tamburica fest” održan je u Banjaluci na Gradskoj terasi “Pingvin” u robnoj kući “Boska”. Publici su se predstavili tamburaški orkestri, koji su dobitnici mnogobrojnih nagrada. Novina ovogodišnje manifestacije je predstavljanje nada “Tamburica festa”.

Pozorišni festivali

Petnaesti Teatar fest “Petar Kočić” održan je u junu u Banjaluci, a otvoren je premijerom predstave Narodnog pozorišta Republike Srpske “Viktor ili djeca na vlasti”. Premijerom predstave “Plava ptica, reditelja Alekseja Ljeljavskog u oktobru je otvoren jedanaesti Mećunarodni festival pozorišta za djecu u Banjaluci. Manifestacija “Dani komedije” održana je u martu u Bijeljini 11. put zaredom, a međunarodni festival profesionalnih lutkarskih pozorišta za djecu “Lut fest 2012” bio je u maju u Istočnom Sarajevu. Festival monodrame ugostio je u decembru pozorišne stvaraoce u Istočnom Sarajevu, a festival mladog glumca “Zapleta” bio je banjalučki domaćin u novembru.

Trijumf “Umjetnika” na “Oskaru”

Film “Umjetnik” trijumfovao je na dodjeli “Oskara” 2012. sa čak pet osvojenih nagrada Američke filmske akademije - za najbolji film, režiju, glumca, kostim i muziku. “Oskara” za najbolju žensku ulogu - trećeg u karijeri - dobila je Meril Strip za ulogu u “The Iron Lady”. “Umjetnik” je prvi nijemi film nominovan za “Oskara” još od 1928. godine.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.