Andrićev institut do Vidovdana

Višegrad - Do 28. juna, Vidovdana, godišnjice početka radova Andrić grada, biće završen centralni gradski trg i Andrićev institut, ispred kojeg će biti postavljen spomenik nobelovcu, visok 2,40 metara koji će “plivati na vodi”, najavio je u intervjuu Srni proslavljeni srpski režiser Emir Kusturica.

Tog dana biće otvorena Gradska kafana sa imenom “Jalija”, jer je ovaj dio zemlje na ušću rijeka, u tursko i Andrićevo vrijeme, tako i nazivan.

Umjetnik koji je cijeli život proveo stvarajući, izgarajući na najvećim filmskim, muzičkim i drugim projektima kaže da je izgradnja Andrić grada ishodišna tačka njegovog života.

- Misaona i fizička energija je ono što me pokreće, pa i u ovom projektu, jer gradovi se grade i nastaju godinama, pa i vijekovima, a mi ćemo za samo četiri godine na ušću Rzava u Drinu dobiti varoš sa svim atributima urbane gradske sredine - pojašnjava Kusturica.

Dodaje da će se ovim avanturističkim i istorijskim podvigom reanimirati srce drinskog područja i istorijska huka kroz vijekove prikazati na relativno malom prostoru ulaskom na kapije Andrić grada i dolaskom do kraja njegovih zidina i pravoslavnog hrama na samom ušću rijeke.

- I kao što u Andrićevim djelima preovladava motiv kamena, simbola trajnosti i postojanosti, tako sam odlučio da, poslije Drvengrada na Mećavniku u Mokroj Gori, ovdje izgradim grad od kamena, koji smo kupovali od seljaka iz Bileće, iz Popova polja i Fatnice bez ikakvih problema, ali su problemi iskrsli prilikom uzimanja malih količina ovog materijala od austrijske karaule kod Trebinja - kaže Kusturica.

Ovim kamenom su obložene zgrade iz srednjovjekovnog neimarstva i turskog perioda, dok je zgrada opštine “oivičena” kamenom kao što je onaj kojim je građen most u Mostaru. Kamene ploče na glavnom trgu su iz užičkog kraja.

- Na optužbe ovih iz FBiH odgovaram da je Andrić grad grad multietničnosti, iskazan arhitektonskom simbolikom, jer se na relativno malom prostoru nalazi i karavan-saraj iz turskog perioda, koji je i postojao pored ćuprije, dvorac srpske vlastele, koji je bio na brdu iznad Drine, zgrade iz vremena austrougarske vladavine i objekti zidani u stilu neoklasicizma - kaže Kusturica.

On kroz smijeh dodaje da je pomalo umoran od tih neutemeljenih ataka na njegovu ličnost i Andrić grad.

- Dođe mi da u sarajevskom “Oslobođenju” objavim oglas ovakve sadržine - “Gradim povoljno gradove po sistemu ključ u ruke”.

Prema riječima slavnog režisera, grad od kamena biće i plod literarno-stavaralačke i istorijske fantazije, a ne realnosti.

- Biće to grad iz mašte čitalaca pripovijedaka i romana Ive Andrića, jer oni, čitajući njegova djela, stvaraju sliku grada u koji, kad danas dođu, nema ništa od onog zamišljenog - kaže Kusturica.

Slavni srpski režiser objašnjava i neobično veliki interes ljudi svih struka i zanimanja, pa i đačkih ekskurzija, koji žele da dođu i vide gradilište Andrić grada, Višegrada, “onog iz njihove mašte”, stvarajući tako, kako on veli, kao u staroj Grčkoj, mitološku sliku naselja od kamena na “jezičku zemlje između vode na Ušću”.

 - Dobro su primijetili da sam opsjednut Andrićem, pa dio po dio njegovih misli ugrađujem sa kamenom u Andrić grad, stvarajući tako ovu tvrđavu na Drini koja će se od zla braniti ljepotom i mirom. Uostalom, i Ćuprija na Drini ljepotom je odbranjena od svakojakih i viševjekovnih prirodnih i ljudskih nasrtaja - kazuje Kusturica.

Prema njegovim riječima, onaj ko prvi put kroči u Andrić grad proći će, u arhitektonskom smislu i u svojoj mašti, kroz vijekove i vratiti se na trg na kome se, u srednjem vijeku, pa i danas u zapadnoevropskim gradovima, odvijao i odvija društveni život.

- Kad se kapije grada otvore, naš turistički vodič ići će od kule do kule, od zgrade do zgrade, od zidina i bedema do hrama i govoriti gostima da je to nastalo te i te godine, u tom i tom vijeku i time pospješiti maštu onog ko sve ovo vidi. Na kraju će mu, na izlazu, pri pozdravu reći da su godine i vijekovi “izmišljeni”, a da je grad građen onda kad su oni to zamislili u svojoj glavi - dodaje Kusturica.

Kusturica kaže da je tragedija Bosne što su njeni gradovi nastajali u ratnim pohodima, a u sljedećim su rušeni, pa ponovo obnavljani, kao što je bilo i sa Sarajevom.

Kapije Andrić grada biće, kako kaže, otvorene i za građane Višegrada koji će poslom morati da dođu u zgradu opštine i za sve dobronamjerne ljude sa svih svjetskih meridijana.

Napadi

- Živio sam u Sarajevu, bio je to tada multietnički grad, a sad se taj pojam koristi samo u političke svrhe. U mom nekadašnjem gradu sad je više Kineza nego Srba, i to ne mogu nikako da prihvatim. Najviše je napada na mene iz grada u kome sam proveo dvije decenije života. Ali što je više napada na mene u meni se rađa još veća želja da se započeto završi.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.