Dvostruka izložba o tri velikana u MSURS: Vizionarska umjetnost dvadesetog vijeka

BANjALUKA - Izložbe "Svesno napuštanje realnosti: Ilija Bosilj i Sava Sekulić" i "Lazar Vujaklija: Protest prema sebi" biće svečano otvorene 9. jula u 20 časova u Muzeju savremene umjetnosti Republike Srpske.

Projekat se realizuje u saradnji sa Muzejom naivne i marginalne umetnosti iz Beograda. Kroz dijalog vizionarskih, autentičnih i snažno individualizovananih opusa umjetnika Ilije Bosilja, Save Sekulića i Lazara Vujaklije, publici će biti predstavljeni izložbeni projekti koji otvaraju pitanja imaginacije, unutrašnjih svjetova, marginalizovanih pozicija i novih tumačenja umjetnosti XX vijeka.

Svjesno napuštanje realnosti: Ilija Bosilj i Sava Sekulić

Izložba "Svesno napuštanje realnosti: Ilija Bosilj i Sava Sekulić", čija je kustoskinja dr Ivana Bašičević Antić, zasniva se na dijalogu dva izuzetna umjetnička opusa koja zauzimaju značajno mjesto u savremenim tumačenjima umjetnosti prošlog vijeka. Radovi Ilije Bosilja (1895–1972) i Save Sekulića (1902–1989), prisutni u brojnim muzejskim i privatnim kolekcijama širom svijeta, svjedoče o samosvojnim poetikama koje prevazilaze uobičajene klasifikacije i otvaraju prostor za nova čitanja u kontekstu moderne, postmoderne, vizionarske i marginalne umjetnosti.

Polazeći od savremenih interpretativnih pristupa, izložba uspostavlja prostor susreta dva umjetnička svijeta u kojima se lična mitologija, kolektivno iskustvo, vizionarska imaginacija i duboko individualizovan vizuelni jezik prožimaju u jedinstvene slikarske sisteme. Naslov izložbe upućuje na čin svjesnog distanciranja od racionalno ustrojene stvarnosti i ulazak u prostor unutrašnjih vizija, simbola i arhetipskih predstava.

Projekat je nastao kao nastavak programske orijentacije Muzeja naivne i marginalne umetnosti ka savremenom čitanju umjetnosti Ilije Bosilja i Save Sekulića. Na izložbi je predstavljeno sedamdeset radova iz muzejskih i privatnih kolekcija, uključujući zbirku Muzeja naivne i marginalne umetnosti, zbirku Salona "Oto Bihalji-Merin" i Muzeja "Ilijanum" u Šidu. Izložbu prate i dva dokumentarna filma.

Lazar Vujaklija: Protest prema sebi

Sa druge strane izložba "Lazar Vujaklija: Protest prema sebi" koju su priredili kustosi Danica Đorđević Janković i Vladimir Kokoruš predstavlja sveobuhvatni retrospektivni prikaz opusa ovog značajnog umjetnika. Realizovana povodom 40 godina od njegove posljednje samostalne izložbe i 30 godina od smrti, izložba i prateća monografija otvaraju prostor za nova čitanja Vujaklijinog jedinstvenog stvaralačkog jezika u svjetlu savremene istorije umjetnosti.

Postavka predstavlja umjetnikov opus kroz različite medije u kojima je stvarao, slikarstvo, grafiku, crtež, tapiseriju, mural, plakat, ilustraciju knjiga, skulpturu i dizajn tepiha. Naslov izložbe je inspirisan citatom iz njegove monografije: "Ove bezimene slike primite kako vam drago, kao moj protest prema sebi ali i kao moju čežnju za lepotom smisla života."

Umjesto linearnog hronološkog prikaza, izložba je organizovana kroz šest tematskih cjelina koje na taj način reartikuliše Vujaklijin misaoni i stvaralački prostor, predstavljajući slikarstvo kao proces otpora, samopropitivanja i traganja za smislom.

Saradnja kulturnih institucija regiona

Izložba je realizovana u saradnji sa deset muzeja i institucija kulture, a prati je bogato ilustrovana monografija sa kritičkim tekstovima dr Ivane Bašičević Antić, dr Branislava Dimitrijevića i Danice Đorđević Janković.

Uz monografiju izložba donosi i audio-vizuelni materijal kojim se predstavljaju umjetnikovi manje poznati i teže dostupni radovi u javnim prostorima i enterijerima. Koordinaciju cijelog događaja potpisuje Lana Pavlović, viša kustoskinja MSURS-a, a obje izložbe će za posjetioce biti otvorene do 3. septembra 2026. godine.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.