Prebijeno 140 miliona KM obaveza

BANjALUKA - Privrednici i javni sektor u Srpskoj od početka godine uspjeli su da putem multilateralne kompenzacije prebiju gotovo 140 miliona maraka obaveza i potraživanja, a ovako veliki obim transakcija, prema ocjeni ekonomista, ukazuje na značajne iznose dospjelih obaveza i probleme sa naplatom.

U posljednjoj, četvrtoj po redu, multilateralnoj kompenzaciji (MLK), održanoj prije dva dana, učestvovalo je 412 privrednih subjekata i institucija, a prema preliminarnim rezultatima prebijeno je 22,228 miliona maraka obaveza i potraživanja. Među učesnicima je i ovog puta bio značajan broj pravnih lica iz FBiH.

Načelnik opštine Srbac Mlađan Dragosavljević istakao je za "Glas Srpske" da su iznosi koji se rješavaju kroz multilateralnu kompenzaciju značajni za lokalne zajednice i privredu.

- To su nama značajni iznosi koje smo kroz multilateralnu kompenzaciju prošle i ove godine uspjeli da riješimo. To je, po meni, zaista dobar način rješavanja odnosa prebijanja obaveza i potraživanja unutar našeg sistema. Nama puno olakšava i pomaže u tom dijelu - kaže Dragosavljević.

Dodao je da su prošle godine po tom osnovu uspjeli nekih 85.000 maraka da riješe svojih obaveza, odnosno da naplate potraživanja.

- U prethodne tri kompenzacije smo uspjeli iznos od oko 18.000 maraka da riješimo. Redovno se prijavljujemo na multilateralne kompenzacije - kazao je Dragosavljević.

Direktor kompanije "ZP komerc" iz Vršana kod Bijeljine Đorđe Rosić naglasio je da se na svaki poziv za multilateralnu kompenzaciju rado odazivaju.

- Prijavljujemo se na svaku multilateralnu kompenzaciju. Sad, koliko imamo sreće, toliko nas i zakači i sa toliko uspijemo da prođemo. Svakako, dosta nekih potraživanja može da se naplati putem kompenzacije. Pretežno ne naplati čovjek ono što bi volio, ali barem nešto uspije. Zlatna je svaka marka, s obzirom na to koliko su vremena teška. Svaki dug koji se prebije svakako znači. Ovaj put smo prošli sa iznosom između 30.000 i 50.000 maraka - kazao je Rosić.

Ekonomista Radmila Grbić objasnila je da postoji jasan zakonski okvir za ovu vrstu prebijanja dugova i potraživanja.

- Prema važećem Zakonu o jedinstvenom sistemu za multilateralne kompenzacije i cesije, poslovni subjekti koji obavljaju poslovanje posredstvom bankovnih računa i imaju dospjele obaveze koje su veće od 300 KM prema drugom učesniku dužni su da kroz sistem MLK prijave obaveze. Moraju se prijaviti nesporne obaveze koje su dospjele do datuma dospijeća obaveza navedenog u Odluci Vlade RS o sprovođenju kompenzacije - naglasila je Grbićeva.

Prema njenim riječima, povećan obim kompenzacija ukazuje na veliki iznos dospjelih obaveza i probleme sa naplatom.

- Veliko učešće firmi iz FBiH govori o obimu međusobne saradnje entitetskih poslovnih subjekata. Multilateralna kompenzacija omogućava smanjenje potraživanja i obaveza i skraćuje vrijeme naplate. Učešće u ovom sistemu ne predstavlja samo dobrovoljno prebijanje zbog problema s likvidnošću, već je prije svega rezultat zakonskog mehanizma. Ukidanje ovog mehanizma bi se negativno odrazilo na poslovanje privrednih subjekata, međutim, ukidanje se ne može desiti bez izmjene zakonske regulative - dodala je Grbićeva.

Likvidnost

Za deset godina primjene sistema multilateralnih kompenzacija u Srpskoj prebijeno je blizu 1,5 milijardi maraka duga i to bez upotrebe novca. To je omogućilo privrednim subjektima da povećaju likvidnost i redovno izmiruju obaveze zbog čega ovaj model postaje sve značajniji alat za stabilizaciju finansijskog poslovanja kako privatnog, tako i javnog sektora.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.