Politika
Nova Vlada Srpske na položaju prije praznika?
Dodaj glassrpske.com kao Google izvor
Foto: Glas Srpske
BANjALUKA - Izborni rezultat vladajuće koalicije u Srpskoj, na čelu sa SNSD-om, doveo ih je na korak do dvotrećinske većine u republičkom parlamentu, a time i u veoma lagodnu poziciju da, kao i ranijih godina, novi premijer i ministri budu u foteljama i prije novogodišnjih i božićnih praznika.
Ažurirani preliminarni podaci Centralne izborne komisije (CIK) BiH pokazuju da koalicioni partneri iz još aktivnog saziva vlasti u Srpskoj, odnosno SNSD, DNS, NPS, SP, DEMOS, US i SPS imaju 54 od ukupno 83 stolice u Narodnoj skupštini Republike Srpske (NSRS) te će, kao i do sada, biti u igri za podjelu izbornog plijena.
Uslovi za konstituisanje vlasti nakon opštih izbora biće stvoreni nakon što CIK objavi potvrđene rezultate izbora, a u svojim aktima su propisali da bi to trebalo da bude do 3. novembra, odnosno u izuzetnom slučaju do 20. u tom mjesecu.
Predsjedništvo BiH je prvi organ koji se konstituiše, a pozicije srpskog, hrvatskog i bošnjačkog člana na izborima su izborili Željka Cvijanović (SNSD), Darijana Filipović (HDZ BiH) i Denis Bećirović (SDP BiH). Oni bi u foteljama trebalo da se nađu neposredno nakon potvrde rezultata, a za njima će na pozicije i novoizabrani narodni poslanici u Srpskoj što igra značajnu ulogu u priči o vremenu za konstituisanje izvršne vlasti.
Proces formiranja Vlade Republike Srpske propisan je Ustavom Srpske i Poslovnikom Narodne skupštine Republike Srpske (NSRS).
Prvu sjednicu NSRS u roku od 15 dana od potvrde izbora saziva predsjednik iz ranijeg saziva, a poslovnik republičkog parlamenta je propisano to da kandidat za predsjednika Vlade na posebnoj sjednici izlaže svoj program i predlaže sastav Vlade.
Predsjednik i članovi Vlade biraju se javnim glasanjem ako Ustavom ili zakonom nije određeno drugačije. Međutim, dolasku u Skupštinu na potvrdu prethode konsultacije.
Nakon konstituisanja novog saziva NSRS, predsjednik Republike Srpske, a pobjedu u izbornoj trci je 4. oktobra odnio Savo Minić (SNSD), obavlja konsultacije sa parlamentarnim strankama i predlaže mandatara za sastav Vlade. On je i prije početka kampanje izjavio da očekuje da će se lider SNSD-a Milorad Dodik 9. januara obratiti građanima u svojstvu predsjednika Vlade Republike Srpske.
Ta izjava je izazvala salvu reakcija zbog pravosnažne presude Suda BiH iz avgusta 2025. godine kojom je Miloradu Dodiku izrečena zabrana vršenja političkih funkcija u trajanju od šest godina zbog nepoštovanja odluka Kristijana Šmita dok je bio u fotelji visokog predstavnika u BiH.
Priča o tome ponovo je "oživjela" nakon potvrde da će u Predsjedništvu BiH biti kadrovi SNSD-a i HDZ-a BiH što otvara prostor za pomilovanje i da se lideru SNSD-a time otvori put ka premijerskoj poziciji s obzirom na to da, zbog zabrane, nije mogao da bude kandidat na ovim opštim izborima.
Prema nekim analizama, da bi osoba, u ovom slučaju Dodik, bila pomilovana potrebna su dva od tri glasa upravo u Predsjedništvu BiH, mada ima i onih koji tvrde da su propisi i drugačiji, ali i nedorečeni u tom domenu za pomilovanja.
Šef Kluba SNSD-a u još aktivnom mandatu NSRS Srđan Mazalica vjeruje da će postizborno konstituisanje organa vlasti biti u skladu sa rokovima, ali i da Vlada u tehničkom mandatu može da izvršava svoje poslove.
- Predsjednik Republike polaže zakletvu pred Skupštinom i daje, prema propisima, mandat mandataru, nakon čega slijede pregovori – istakao je Mazalica.
Dodao je da je Minić i dalje premijer Srpske, a nakon što kao novoizabrani predsjednik položi zakletvu, na čelo Vlade, u vidu vršioca dužnosti, će jedan od potpredsjednika.
- S obzirom na to da je ministar Alen Šeranić osvojio mandat poslanika u novom sazivu, potpredsjednica Anđelka Kuzmić bi trebalo da preuzme tu ulogu. Bez obzira na sve to i priče, očekujemo da Vlada Srpske bude i nakon ovih izbora prvi konstituisani izvršni organ nakon izbora. Vjerujem da je to moguće završiti prije novogodišnjih praznika – kazao je Mazalica.
Propisima je precizirano da predsjednik i potpredsjednici Vlade ne mogu biti iz reda istog konstitutivnog naroda.
U Vladi Srpske ima 16 ministara, odnosno osam ministara iz reda srpskog, pet iz reda bošnjačkog i tri iz reda hrvatskog naroda. Jednog ministra iz reda ostalih može imenovati premijer iz kvote najbrojnijeg naroda. Vlada je izabrana ako je za njen izbor glasala većina od ukupnog broja poslanika.
Broj glasova i mandata za NSRS
SNSD 206.018 34
PSS 74.159 12
SDS 63.793 11
DNS-NPS 29.383 5
SP-DEMOS-NDP 28.551 5
US 27.615 5
SPS 24.254 4
LzPIr-PDP RS 24.243 4
Koalicija za državu 14.461 2
RSS 8.751 1
(preliminarni podaci CIK-a 8. oktobar, 15.15 časova)
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
