BANjALUKA - Više od 3,4 miliona birača ima pravo da glasa na Opštim izborima u BiH, koji se održavaju danas, 4. oktobra 2026. godine.

Prema podacima Centralne izborne komisije BiH, u Centralni birački spisak za Opšte izbore 2026. godine upisano je 3.408.517 birača. Biračka mjesta otvorena su od 7.00 do 19.00 časova.

Ovi izbori donose jednu od najvećih tehničkih promjena u izbornom procesu u BiH. Birači i dalje glasaju na papirnim glasačkim listićima, ali će njihov identitet biti provjeravan biometrijski, dok će glasačke listiće nakon glasanja očitavati skeneri.

CIK BiH navodi da su ovo prvi izbori u BiH na kojima se koriste biometrijska identifikacija birača, skeneri glasačkih listića i brza transmisija izbornih rezultata.

Šta birač treba da ponese na biračko mjesto?

Za građane koji izlaze na izbore, prvi korak ostaje sličan kao i ranije.

Na biračko mjesto potrebno je ponijeti jedan od važećih identifikacionih dokumenata BiH:

• ličnu kartu;
•  pasoš;
•  vozačku dozvolu.

Samo uz pokazivanje jednog od navedenih važećih dokumenata birač može ostvariti biračko pravo.

Nova procedura: biometrijska provjera identiteta

Nakon što birač preda identifikacioni dokument, član biračkog odbora provjerava njegov identitet i podatke u biračkom spisku.

Nakon toga slijedi nova faza izbornog procesa – biometrijska identifikacija i autentifikacija birača.

Poseban uređaj provjerava biometrijske podatke birača povezivanjem sa podacima iz sistema identifikacionih dokumenata kojima raspolaže Agencija za identifikaciona dokumenta, evidenciju i razmjenu podataka BiH.

Birač daje otisak prsta, koji se putem sistema upoređuje sa odgovarajućim biometrijskim podacima, kako bi se potvrdilo da je osoba koja je pristupila biračkom mjestu zaista osoba čiji je identifikacioni dokument predočen.

Ukoliko biometrijska provjera bude uspješna, nastavlja se redovna procedura glasanja. CIK je ovu tehnologiju prethodno testirao kroz pilot-projekte, pri čemu se otisak prsta pretvara u matematički model koji se upoređuje sa podacima u evidencijama.

Glasanje i dalje ostaje na papiru

Važno je naglasiti da uvođenje nove tehnologije ne znači da se glasa elektronski.

Birač i dalje dobija papirne glasačke listiće i svoj izbor označava ručno, iza paravana, čime se obezbjeđuje tajnost glasanja.

Dakle:

1.  birač pokazuje važeći identifikacioni dokument;
2. provjerava se njegov identitet;
3. vrši se biometrijska identifikacija i autentifikacija;
4. birač dobija glasačke listiće;
5. svoj izbor označava ručno, na papiru;
6. popunjeni glasački listić nosi do skenera.

Kako funkcioniše skener?

Nakon što popuni glasački listić, birač ga stavlja u uređaj za skeniranje.

Skener očitava glasački listić i nakon toga ga odlaže u glasačku kutiju.

Na taj način ostaje sačuvan originalni papirni glasački listić, dok se podaci sa njega istovremeno mogu elektronski obraditi i proslijediti u sistem za obradu izbornih rezultata.

CIK je za Opšte izbore 2026. godine pripremio posebna uputstva za glasanje, skeniranje i biometrijsku identifikaciju birača.

Elektronska obrada ne ukida kontrolu i brojanje

Jedna od važnih karakteristika novog sistema jeste to što uvođenje skenera ne znači potpuno napuštanje papirnog glasanja niti kontrole izbornih rezultata.

Glasački listići ostaju u fizičkom obliku, dok tehnologija omogućava njihovo elektronsko očitavanje i bržu transmisiju rezultata.

CIK BiH je posebno naglasio da će se uz nove tehnologije koristiti i propisane procedure provjere izbornih rezultata.

Šta se danas bira?

Na Opštim izborima u BiH 2026. godine građani biraju predstavnike vlasti na državnom i entitetskom nivou, kao i na nivou kantona u Federaciji BiH.

Neposredni izbori raspisani su za:

• Predsjedništvo Bosne i Hercegovine;
• Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH;
• Predstavnički dom Parlamenta Federacije BiH;
• Narodnu skupštinu Republike Srpske;
• predsjednika i potpredsjednike Republike Srpske;
• skupštine kantona u Federaciji BiH.

Na ovim izborima bira se ukupno 518 nosilaca mandata, a na ovjerenim kandidatskim listama nalazi se 7.028 kandidata.

Za šta glasaju birači u Republici Srpskoj?

Građani sa prebivalištem u Republici Srpskoj glasaju za:

• predsjednika Republike Srpske;
• dva potpredsjednika Republike Srpske;
• Narodnu skupštinu Republike Srpske;
• članove Predsjedništva BiH iz Republike Srpske;
• Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH.

Narodna skupština Republike Srpske ima 83 poslanička mjesta.

Za šta glasaju birači u Federaciji BiH?

Birači u Federaciji BiH, pored izbora za organe na nivou BiH, glasaju i za:

• Predstavnički dom Parlamenta Federacije BiH, koji ima 98 poslanika;
• skupštinu kantona u kojem imaju prebivalište.

U zavisnosti od izborne jedinice i izbornog prava, građani tako učestvuju u izboru predstavnika na više nivoa vlasti.

Koga biraju građani Brčko distrikta?

Građani Brčko distrikta glasaju za organe vlasti na nivou BiH, a u zavisnosti od njihovog izjašnjenja o entitetskom državljanstvu, i za odgovarajući entitetski nivo vlasti.

I za njih se primjenjuju nove tehnologije identifikacije i skeniranja glasačkih listića.

Koliko je birača i biračkih mjesta?

Prema najnovijim podacima CIK-a, u Centralni birački spisak za Opšte izbore 2026. godine upisano je 3.408.517 birača.

Izvan BiH registrovano je 48.078 birača, od kojih 45.457 glasa putem pošte, a 2.621 u diplomatsko-konzularnim predstavništvima.

U BiH je formirano ukupno 5.569 biračkih mjesta, među kojima su 5.121 redovno biračko mjesto i 385 mobilnih timova. Glasanje se organizuje i u 20 diplomatsko-konzularnih predstavništava BiH u 13 država.

Deseti opšti izbori od prvih poslijeratnih izbora

Opšti izbori 2026. godine predstavljaju nastavak izbornog procesa koji je u BiH obnovljen nakon rata.

Prvi poslijeratni opšti izbori održani su 13. i 14. septembra 1996. godine.

Nakon njih uslijedili su izbori 1998, 2000, 2002, 2006, 2010, 2014, 2018. i 2022. godine.

Opšti izbori 2026. godine su, prema tom hronološkom nizu, deseti poslijeratni opšti izbori u BiH.

Posebnost ovih izbora je u tome što se prvi put na nivou cijele zemlje primjenjuju biometrijska identifikacija i autentifikacija birača, skeniranje glasačkih listića i brza transmisija izbornih rezultata.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.