Momir Bulatović, ekonomski analitičar, bivši predsjednik Crne Gore: Evro postaje grobar evropskog jedinstva

Momir Bulatović, ekonomski analitičar, bivši predsjednik Crne Gore: Evro postaje grobar evropskog jedinstva 05.09.2018 13:14 | Veljko Zeljković

Pred vratima Evrope nalazi se nekoliko miliona izbjeglica, a finansijski rat koji se vodi izmeću SAD i Turske mogao bi dovesti do nove migrantske krize koja bi mogla potresti evropski kontinent.

O uzrocima i eventualnim posljedicama ovog neobjavljenog rata za “Glas Srpske” govori Momir Bulatović, nekadašnji predsjednik Crne Gore, ali i Vlade Savezne Republike Jugoslavije, koji je danas ugledni ekonomista i profesor.

Prema njegovim riječima, nesporno je da je turska lira napadnuta snažno i smišljeno.

- Mi koji pratimo finansijske tokove znamo kako se to radi, ali ne znamo prave ciljeve i motive. Oni ostaju u domenu tajnih interesa i odluka velikih svjetskih igrača. Napad obavljaju velike banke i investicioni fondovi, a oni se vode svojim lukrativnim interesima. Oni u tome zarađuju ogroman novac i to sa obje sukobljene strane, tako da i sami inicijatori finansijskog rata vremenom gube potpunu kontrolu - pojasnio je Bulatović.

U nastavku ovog razgovora on je otkrio i stvarne razloge raspada Jugoslavije, ističući kako bi sličnu sudbinu mogla doživjeti i EU, ali i evro, koga je nazvao “grobarom evropskog jedinstva”.

GLAS: Šta se krije iza ovog neobjavljenog rata, da li na ovaj način Donald Tramp pokušava da disciplinuje Tursku zbog njene ekonomske i vojne saradnje sa Rusijom?

BULATOVIĆ: Ovakvi ratovi, po pravilu, ne završavaju potpunim slomom napadnute valute. Ona biva teško ranjena, ali je korisnije da preživi na nekom nižem nivou vrijednosti, jer i tada može na njoj da se mnogo zaradi. Patnje lokalnog stanovništva i privrede, koje su nužna posljedica ovakvog sukoba, ove velike igrače uopšte ne zanimaju.

GLAS: U Turskoj se, prema nezvaničnim procjenama, nalazi više od pet miliona migranata. Da li propast turske valute može dovesti do novog migrantskog talasa koji bi preplavio čitavu Evropu, pa samim tim i balkanske zemlje?

BULATOVIĆ: Pitanje izbjeglica je odavno izašlo iz zone zdravog razuma i elementarne ljudskosti. U konkretnom slučaju ovi nesrećni ljudi mogu biti upotrijebljeni kao snažan argument Ankare u pregovorima koji bi obustavili finansijski ili bilo koji drugi napad na ovu zemlju. Ali, u pitanju su posebno ružne strane politike i o njima se radije ćuti negoli javno raspravlja.

GLAS: Izazivajući eventualno novu migrantsku krizu, da li SAD na taj način žele da slome i EU, koja se u posljednje vrijeme sve više protivi aktuelnoj ekonomskoj politici Vašingtona?

BULATOVIĆ: Čini se nemogućim jednoznačno ocijeniti politiku američkog predsjednika Donalda Trampa. Ne samo zbog njene česte promjenjivosti, već, prije svega, zbog snažnog unutrašnjeg sukoba suprotstavljenih elita u samoj Americi. Ponekad izgleda da se Rusija, Kina, a posebno EU, tretiraju kao kolateralna šteta u američkoj politici. To, razumije se, ne može biti tačno, a ponajmanje korisno za samu Ameriku. Nažalost, trenutno stanje svjetskih prilika pokazuje da se mnogi akteri nalaze na tzv. “putanji sudara”.

GLAS: Ukoliko dođe do nove migrantske krize, kako da se evropske zemlje izbore sa ovim problemom?

BULATOVIĆ: U turbulentnim svjetskim prilikama EU ima najmanje šanse da donese potrebne odluke. Ona se, kako kažu Amerikanci, sastoji od previše pokretnih dijelova i nije sposobna da odlučuje brzo i jedinstveno. Ona ne zna šta bi sa Kosovom, sa već prispjelim izbjeglicama, ali ni sa samom sobom.

GLAS: Može li ova zajednica doživjeti sudbinu Jugoslavije?

BULATOVIĆ: Od 2008. godine i krize svjetskih finansija, ova zajednica više ne liči na sebe i uvjeren sam da ona više nema mogućnost opstanka u formi kako je zamišljena.

GLAS: Zašto?

BULATOVIĆ: EU danas ima dvije ključne riječi. Prva je - produbljivanje, a druga - proširivanje. U centru njene pažnje je nastojanje da se produbi, da bude više Evrope u smislu povećanja moći i ovlaštenja Briselu, na račun država članica. A to se pokazuje kao nemoguća misija. Takođe, evro, kao najveći uspjeh evropskih integracija, zbog svoje konstrukcione greške polako postaje grobar evropskog jedinstva. On je već razorio brojne države i posvađao narode, a još nije ispoljio sve svoje nedostatke.

GLAS: Da li postoji alternativa EU?

BULATOVIĆ: Mnogi ne vide drugu mogućnost, pa zlo trpe “od straha većega”. Prvi korak ka alternativi je odluka da se ona potraži, a neće je biti teško naći jer je ona tu, pred našim očima. Potrebno je konačno da se oslobodimo besmislica kojima smo godinama zapljuskivani i počnemo da mislimo svojom, a ne glavom drugih.

Americi bio potreban jedan “mali prljavi rat”

GLAS: Kao svjedok jednog turbulentnog vremena, kako iz sadašnjeg ugla gledate na raspad Jugoslavije?

BULATOVIĆ: Jedan sam od rijetkih živih svjedoka tog procesa. To je bilo vrijeme u kojem je Amerika tražila način da što čvršće kontroliše Evropu. Tada je bila aktuelna zamisao o formiranju evropske vojske, što bi značilo da se stotinak hiljada američkih vojnika, stacioniranih širom Evrope, mora vratiti kući. Da bi se to spriječilo, bio je poželjan jedan “mali prljavi rat”. SFRJ je tada bila idealna za takvu rabotu.



© Glas Srpske 2012 ISSN 2303-7385 | Impresum | Marketing | Kontakt | Latinica | Ćirilica