Nedeljko Čabrinović - mladobosanac i rodoljub

Srna
Foto: Arhiva

BIJELjINA- Jedan od atentatora na austrougarskog prestolonasljednika nadvojvodu Franca Ferdinanda i član Mlade Bosne Nedeljko Čabrinović (1895-1916) umro je na današnji dan 1916. godine.

Čabrinović - koji je umro od posljedica torture u tamnici u Terezinu (60 kilometara sjeverno od Praga) - bacio je na Ferdinandov automobil bombu koja je promašila cilj, ali je potom nadvojvodu hicima iz revolvera usmrtio gimnazijalac Gavrilo Princip.

Punoljetni atentatori, učitelji Veljko Čubrilović i Danilo Ilić, osuđeni su na smrt i obješeni, a maloljetnici Princip, Čabrinović i Trifko Grabež osuđeni su na robiju, gdje su umrli, ne dočekavši ratni poraz i raspad Austro-Ugarske.

Nedeljko je rođen kao najstarije dijete u porodici. Otac Vaso je bio vlasnik kafane u Sarajevu i imao je devetoro djece iz dva braka.

Kao štamparski radnik učestvovao je u štrajku štamparskih radnika 1912. godine, pa su ga vlasti protjerale iz Sarajeva. Radio je u štamparijama u Sremskim Karlovcima, Šidu, Trstu i Beogradu.

Pod uticajem srpskih pobjeda u balkanskim ratovima, prihvatio je ideje jugoslovenske nacionalne revolucionarne omladine i individualni teror kao metod političke borbe.

Sarajevski članovi napredne nacionalne omladine poslali su mu u Beograd isječak iz Hrvatskog dnevnika od 17. marta 1914. sa viješću o dolasku austrougarskog prestolonasljednika Franca Ferdinanda na vojne manevre u Bosnu.

Kada je primio taj isječak Čabrinović se dogovorio sa Gavrilom Principom i Trifkom Grabežom o mjestu i vremenu atentata.

Na Vidovdan 28. juna 1914. godine, Čabrinović je u Sarajevu nizvodno od mosta Ćumurija bacio bombu na kola u kojima se vozio Franc Ferdinand, ali taj pokušaj nije uspio.

Osuđen je kao maloljetnik na 20 godina strogog zatvora. Umro je u zatvoru u Terezijenštatu u današnjoj Češkoj Republici.

Njegova majka je sa ostalom djecom otjerana u logor Žegara kod Bosanske Krupe. Nedeljkov otac bio je zatvoren u Trebinju do kraja rata, a babu su mu objesili bez suđenja.

© AD "Glas Srpske" Banja Luka, 2018., ISSN 2303-7385, Sva prava pridržana