Karel Čapek - osnivač žanra naučne fantastike

Srna
Karel Čapek - osnivač žanra naučne fantastike

BIJELjINA - Karel Čapek /1890-1938/, češki svestrani umjetnik - dramski pisac, esejista, književni kritičar i fotograf, rođen je 9. januara 1890. godine.Prvi u svijetu je upotrebio riječ “robot” u svojoj drami “R.U.R” iz 1920. godine, a sam je tvrdio da je njegov brat Josef Čapek smislio ovu riječ.

Karel Čapek je pisao inteligentno i humoristički o širokom spektru tema. Njegovi radovi su poznati po interesantnom i preciznom opisu stvarnosti.

Najviše je poznat kao pisac naučne fantastike, koju je pisao mnogo prije nego što je ovaj žanr postao zasebna grana književnosti.

Čapeka književni kritičari smatraju osnivačem klasične naučne fantastike, čija je glavna tema moguća ili alternativna budućnost čovječanstva.

Po ovom motivu Čapek je blizak savremenicima Džordžu Orvelu i Oldusu Haksliju.

Čapekovi mnogi radovi predstavljaju diskusiju o etičkim i drugim aspektima revolucionarnih pronalazaka i procesa, koji su se dali naslutiti početkom 20. vijeka.

To uključuje masovnu proizvodnju, atomsko oružje, robote ili inteligentne daždevnjake.

Obrađujući takve teme, Čapek je izražavao strah od nailazećih društvenih katastrofa, diktatura, nasilja i neograničene vlasti korporacija.

Pisao je i detektivske priče, pripovijetke, romane, drame, putopise, eseje i feljtone.

Tokom tridesetih godina 20. vijeka Čapek je u svojim djelima razmatrao prijetnju diktatura i fašizma.

Kada je postalo jasno da su zapadni saveznici odbili da brane Čehoslovačku od Hitlera, Čapeku su savjetovali da napusti zemlju jer ga je Gestapo imenovao državnim neprijateljem. On je odbio da ode.

Njemačka je anektirala Češku nakon Minhenskog sporazuma, a Čapek je ubrzo nakon toga umro od upale pluća 1938. godine. Njegov brat Josef umro je u koncentracionom logoru Bergen-Belsen.

Nakon rata, komunistički režim Čehoslovačke je sa zadrškom prihvatio Čapekovo djelo. Razlog je bio u njegovom odbijanju da prihvati komunizam kao alternativu nacističkoj dominaciji. /kraj/nt

 

© AD "Glas Srpske" Banja Luka, 2018., ISSN 2303-7385, Sva prava pridržana