Jovan Cvijić - Veliki srpski geograf i akademik

Srna
Foto: GS

BIJELjINA - Srpski geograf Jovan Cvijić (1865-192), osnivač antropogeografije i geomorfologije u Srbiji i Srpskog geografskog društva, rektor Univerziteta u Beogradu, predsjednik Srpske kraljevske akademije, počasni doktor pariske Sorbone i Karlovog univerziteta u Pragu, rođen je 12. oktobra 1865. godine.

Veoma su značajni Cvijićevi radovi o morfologiji i hidrografiji Dinarskog krša i drugih kraških predjela, tektonici i glacijaciji planina Balkanskog poluostrva, studije o Jadranskom primorju, balkanskim kotlinama i poljima, Šumadiji i Panonskom basenu i o migracijama jugoslovenskih naroda.

Odigrao je izuzetnu ulogu kao savjetnik srpske delegacije na mirovnim pregovorima u Parizu poslije Prvog svjetskog rata.

Cvijićeva djela su: "Osnove za geografiju i geologiju Makedonije i Stare Srbije", "Antropogeografski problemi Balkanskog poluostrva", "Balkansko poluostrvo i južnoslovenske zemlje", "Geomorfologija", "Etnogeografske karte jugoslovenskih zemalja", "Geografska karta Jugoslavije" i "Govori i članci".

Jovan Cvijić rođen je u Loznici. Cijeli život posvetio je proučavanju Srbije i Balkanskog poluostrva, putujući skoro svake godine po Balkanu.

Osim čisto geografskih proučavanja, bavio se i geologijom /geomorfologijom, tektonikom, paleogeografijom i neotektonikom/.

Njegova monografija o karstu izazvala je veoma povoljne ocjene u evropskim naučnim krugovima, a pristupna akademska besjeda o strukturi i podjeli planina Balkanskog poluostrva, na osnovu geološko-tektonske građe, proslavila ga je kao prvog južnoslovenskog geotektoničara.

Cvijić se bavio i proučavanjem balkanskih psiholoških tipova. Ono što karakteriše njegov naučni rad, jeste uticaj klime i reljefa na građu čovjeka, uz naglašavanje da je čovjek ekosenzibilno biće.

Prilikom osnivanja Univerziteta u Beogradu 1905. godine bio je među prvih osam redovnih profesora koji su zatim birali ostali nastavni kadar, jer su tada svi profesori i saradnici ukinute Velike škole stavljeni na raspolaganje.

Cvijić je osnovao Geografski zavod Filozofskog fakulteta 1893. godine i bio njegov upravnik od osnivanja do 1927. godine. Bio je dva puta rektor Univerziteta u Beogradu 1906/1907. i 1919/1920. godine.

Postavljen je ukazom za predsjednika Srpske kraljevske akademije 1921. godine.

Bio je dopisni član Akademije nauka SSSR-a, Jugoslovenske akademije nauka i umjetnosti, atinskog Učenog društva Parnasos, te počasni doktor Sorbone i Karlovog univerziteta.

Jovan Cvijić bio je nosilac engleske, francuske i američke medalje za naučne radove.


 

"Crni utorak" u Njujorku
"Crni utorak" u Njujorku
© AD "Glas Srpske" Banja Luka, 2018., ISSN 2303-7385, Sva prava pridržana