Gomilanje dugova

Milijana Latinović

Opštine i gradovi u Republici Srpskoj gomilaju dugove iz godine u godinu. Zaduživanje je većini postalo praksa kako bi realizovali planirane projekte, a mnogi novim kreditom zatvaraju stare i tako samo produžavaju agoniju.

 

Da većina lokalnih zajednica grca u dugovima, potvrđuje podatak da je ukupna zaduženost opština i gradova u Srpskoj na kraju aprila iznosila nešto više od 352 miliona maraka, što je za oko 50 miliona više u odnosu na isti period godinu ranije.

Po svemu sudeći, zaduživanje je postalo trend kojem olako pribjegavaju čelnici lokalnih zajednica. Iako u većini kreditno zaduženih opština ističu da sve obaveze uredno servisiraju i da je taj dug, iako milionski, pod kontrolom, teško je ne primijetiti da i pri najmanjem problemu na lokalu u pomoć pozivaju banke.

Očigledno je da su krediti postali neophodni da bi lokalne zajednice normalno funkcionisale. Mnoge opštine koje su se našle na listi najzaduženijih u dugove su zapale prije mnogo godina, a sadašnji načelnici za takvu situaciju krive prethodno rukovodstvo.

Ono što posebno zabrinjava u svemu tome jeste činjenica da su se mnoge lokalne zajednice već odavno približile gornjem limitu zaduženja koji iznosi 18 odsto, a najavljena je i inicijativa da limit bude pomjeren na 25 odsto. Zatvaranje jednog kredita drugim i srljanje iz duga u dug potrebno je shvatiti veoma ozbiljno, jer takav način funkcionisanja lokalnih zajednica ne može i ne smije biti dugoročno rješenje.

Iako je epidemija virusa korona pomrsila planove čelnicima opština i gradova pa se lokalne kase u protekla tri mjeseca nisu punile planiranom dinamikom, to ne smije biti opravdanje za gomilanje dugova.

Jasno je da je kriza svuda prisutna i da je mnogima sporan opstanak, ali idući iz kredita u kredit opštine i gradovi samo stvaraju začarani krug iz koga će biti veoma teško izaći.

Zbog svega toga neophodno je tražiti druga rješenja koja bi doprinijela lakšem i bržem punjenju lokalnog budžeta kako bi opštine i gradovi imale novac za izmirivanje obaveza.

Nije nemoguće opstati bez kredita, samo je važno naći model i, na kraju krajeva, planirati u skladu s mogućnostima.

Džaba veliki planovi ako u startu nema osnova, u ovom slučaju novca za njihovu realizaciju.

Za sve postoji granica, pa tako i za zaduživanje, a neke opštine su već prevršile mjeru i ko zna kada će uspjeti da se iščupaju iz tog začaranog kruga.

© AD "Glas Srpske" Banja Luka, 2018., ISSN 2303-7385, Sva prava pridržana