Aleksandra Stratimirović, dizajnerka svjetla: Heroji i delikventi svjetla

BEOGRAD - Izložba "Sunčan dan" dizajnerke svjetla Aleksandre Stratimirović, koja živi u Stokholmu, nedavno je zatvorena u beogradskoj Galeriji "Ozon".

Veliko zanimanje posjetilaca izazvala je postavka koju je činila kolekcija sa više od četiri hiljade malih, staklenih medicinskih boca punjenih tečnošću precizno umiješane boje i nijanse. Sa nekoliko koraka udaljenosti od rada ova kolekcija bočica nestaje, a portret osobe na obali jezera postaje vidljiv. Za prethodni rad "Devojčica sa sladoledom" koji ima sličnosti sa ovim, umjetnica je nagrađena prestižnim priznanjem.

- "Devojčica sa sladoledom" je bio moj doprinos za takmičenje "Targetti Light Art Award 2007" i kada je ideja ušla u uži izbor, realizovala sam je u formatu koji je bio zadat. Inspiraciju sam pronašla u nekim lepim uspomenama, fragmentima, bojama, svetlu, mirisima i situacijama iz Beograda u kome sam odrasla - rekla je Stratimirovićeva.

Nju je zanimalo da li će uspjeti da sa pažljivo umiješanim tečnostima, smještenim u format bočice i uz pomoć svjetla koje naglašava sam oblik koji je tečnost popunila, dođe do žive slike i jedne dublje dimenzije.

- "Sunčan dan" je nastao posle uspeha sa "Devojčicom". To je deo projekta "Pejzaž sa severa", moj doživljaj, iskustva i slike sa severa Evrope. Tehnika je ista kao kod prvog rada. U ovom formatu (2h3 m) sama slika osobe ispred jezera je dominantnija od kolekcije bočica. To je odmah prepoznatljivo. Tek posmatranjem rada iz blizine nestaje portret, a bočice postaju vidljive - naglasila je Stratimirovićeva.

Prema njenim riječima, ona želi da ostavi prostor posmatraču da pronađe i doživi nešto svoje. Neke stvari nagovijesti, ali ne stavlja tačku na to, naročito ako radi intervencije permanentnog karaktera u javnim prostorima.

- Trudim se da moj rad ne bude agresivan. On je tu, postoji i živi svoj život sa okolinom. A ko se malo zadrži ili zainteresuje radom, pronaći će jedan otvoren svet koji je kompleksniji što se duže posmatra. Kao uspešan primer toga navela bih svetlosnu instalaciju "Staden" (grad) u foajeu okružnog suda u Stokholmu. Na prvi pogled je veoma diskretan, integrisan u arhitekturu, gotovo neprimetan. Ali čim se pogled zaustavi ispred 40 kvadratnih metara koje zauzima ta instalacija, otkriva se čitav jedan svet koji ima svoj život i tempo - istakla je Stratimirovićeva. 

Ona je jedan od osnivača udruženja "Transnational Lighting Detectives", skupa ljudi zainteresovanih za kulturu svjetla iz cijelog svijeta.

- Udruženje se sastoji od dizajnera, umetnika, istoričara i drugih kojima je svetlo i osvetljenje zanimljivo i ko želi da razmeni iskustva i doprinosi uzdizanju kulture svetla. Ideja potiče od japanskog dizajnera Kaoru Mendea, koji je u Tokiju osnovao "Tanteidan", 90-ih. Njihov rad i aktivnosti su zainteresovali mnoge iz ostalih delova sveta, pa smo se 2001. godine skupili mi iz šest gradova i osnovali TLD - kazala je Stratimirovićeva.

Na njenu inicijativu nedavno je u Beogradu pokrenut prvi festival svjetlosti.

- U okviru "Beograda svetlosti" predstavili smo nekoliko vrhunskih svetskih dizajnera svetla koji su opisali situaciju u gradovima iz kojih dolaze. Iz tih prezentacija smo mogli da naučimo da bismo mnoge nekvalitetne stvari mogli da sprečimo ukoliko bi se o Beogradu razmišljalo kao o jednoj celini. Takođe nam je bila značajna radionica sa studentima iz Srbije i inostranstva koji su uz mentorsko vođenje ovih dizajnera analizirali situaciju u Beogradu, tragajući za "herojima" i "delikventima" svetla - rekla je Stratimirovićeva.

Ajndhoven

Upravo sam se vratila iz Ajndhovena, grada koji bi već mogao da se opiše kao grad svetlosti. Već treću godinu zaredom tamo se organizuje festival svetla "Glow", koji je ove godine prerastao u masovni događaj. Posetilo ga je više od 200 hiljada posetilaca. Festival ove godine predstavlja dvadesetak svetlosnih instalacija smeštenih na relaciji od dva kilometra. Polazna tačka je centar grada, a završava se u "zabranjenom gradu", "Filipsovoj" teritoriji koja je sada prvi put otvorena za javnost - rekla je Aleksandra Stratimirović.