BANjA LUKA - Područje sjeverne i sjeverozapadne Bosne pokazalo se kao veoma zanimljivo za arheološka istraživanja. Ranije smo imali samo 30 arheoloških lokaliteta, a sada ih je 130.
Ovo je rekla za "Glas Srpske" kustos arheolog iz Muzeja Republike Srpske Ivana Pandžić.
Dodala je da na ove prostore i dalje dolaze profesori sa Kembridž i Lester univerziteta, jer žele da naprave arheološku kartu Republike Srpske, počevši od paleolita.
Ivana Pandžić je od 2006. godine dio tima koji radi na projektu "Paleolit sjeverne Bosne", zajedničkom poduhvatu Muzeja RS, Zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa RS i Univerziteta u Kembridžu.
- Sa profesorom Prestonom Miraklom i kolegom Tonkom Rajkovačom sa Kembridž univerziteta najviše sam se bavila paleolitom. Do sada smo tokom istraživanja uglavnom pronalazili kamene alatke, kamene oblutke, alatke koje je prvobitno čovjek koristio u ovim krajevima. U mlađem kamenom dobu javlja se keramika, posude, ulomci posuda, ali i dalje kameni materijal - ispričala je Ivana Pandžić.
Ona je dodala su tokom određenih istraživanja pronađeni bronza i metal.
- Imamo tezu da se neandertalac, sklanjajući se od hladnih i tražeći toplije prostore, zaustavio upravo na prostoru sjeverne Bosne. Kasnije je došlo do globalnog zatopljenja, prelaska iz nomadskog u stalan tip naselja. Osnivaju se naselja i ljudi počinju da žive na jednom mjestu - ispričala je Pandžićeva.
Ona je podsjetila da su 2006. istraživanja rađena uglavnom na području Doboja, a projekat je od 2007. godine intenzivno nastavljen sa Muzejom Republike Srpske.
- Plan za 2010. godinu su dijelovi tokova rijeka Sane i Une. Malu pauzu, što se tiče iskopavanja, imali smo između 2008. i 2009. godine - rekla je Pandžićeva.
Geoarheološka istraživanja određenih lokaliteta počela su u novembru, a Ivana Pandžić je takođe dio arheološkog tima.
- Imamo srećnu okolnost da profesori sa Kembridža dovode svoje studente. Dolazio je student sa geoarheologije, koji je uzimao uzorke sa tri lokaliteta. To su Kočićevo u Srpcu, Pejčinovića brdo u Laktašima i Klašnice - kaže Pandžićeva.
Prema njenim riječima, na tim mjestima su na svakih deset do dvadeset metara uzimali uzorke zemlje, koji su odneseni u laboratoriju u Kembridž. Očekuju se rezultati analize, na osnovu kojih će se utvrditi tačnost koliko je dubok kulturni sloj.
- Saradnja sa Kembridžom nam je veoma bitna. Već od sljedeće godine imamo dvije kampanje, gdje ćemo završiti istraživanje sjeverne Bosne i imati kompletnu kartu sa tačno lociranim mjestima. Želimo da i kod ljudi probudimo svijest o značaju arheologije, a ta mjesta kasnije će imati i turistički značaj - zaključila je Ivana Pandžić.
- Imali smo radionicu na kojoj je učestvovalo nekoliko profesora sa Lester i Kembridž univerziteta. Bilo je riječi o arheologiji i granama arheologije koje kod nisu baš bile utemeljene do sada. To su geoarheologija i zooarheologija. Arheologija kao nauka sama ne može više da opstaje, ona ima svoje podgrane bez kojih više ne možemo - kaže Ivana Pandžić.
